← mn57 
 mn59 →

MN58 abhayarājakumārasūtram

Summary: When Prince Abhaya presents a contrived dilemma regarding whether the Buddha speaks words that displease others, the Buddha articulates his definitive standard for noble speech. He explains that the Tathāgata speaks only what is factually true, spiritually beneficial, and timely, whether it proves pleasing or displeasing to the listener, driven exclusively by compassion for living beings.

मध्यमनिकाये मध्यमपञ्चाशत्पाठे गृहपतिवर्गेऽभयराजकुमारसूत्रमष्टमम्

एवं मया श्रुतम् — एकस्मिन्समये भगवान्राजगृहे विहरति स्म वेणुवने कलन्दकनिवापे। अथ खल्वभयो राजकुमारो येन निर्ग्रन्थो ज्ञातिपुत्रस्तेनोपसमक्रमीत्। उपसंक्रम्य निर्ग्रन्थं ज्ञातिपुत्रमभिवाद्यैकान्ते न्यषदत्। एकान्ते निषण्णं खल्वभयं राजकुमारं निर्ग्रन्थो ज्ञातिपुत्र एतदवोचत् — एहि त्वं राजकुमार, श्रमणस्य गौतमस्य वादमारोपय। एवं ते कल्याणः कीर्तिशब्दोऽभ्युद्गमिष्यति — अभयेन राजकुमारेण श्रमणस्य गौतमस्यैवं महर्द्धिकस्यैवं महानुभावस्य वाद आरोपित इति।

यथा कथं पुनरहं भदन्त श्रमणस्य गौतमस्यैवं महर्द्धिकस्यैवं महानुभावस्य वादमारोपयिष्यामीति?

एहि त्वं राजकुमार, येन श्रमणो गौतमस्तेनोपसंक्राम। उपसंक्रम्य श्रमणं गौतममेवं वद — भाषेत नु खलु भदन्त तथागतस्तां वाचं या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति? यदि ते श्रमणो गौतम एवं पृष्ट एवं व्याकरोति — भाषेत राजकुमार तथागतस्तां वाचं या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति, तमेनं त्वमेवं वदेः — अथ किं तर्हि ते भदन्त पृथग्जनेन नानाकरणम्? पृथग्जनोऽपि हि तां वाचं भाषेत या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति। यदि पुनस्ते श्रमणो गौतम एवं पृष्ट एवं व्याकरोति — न राजकुमार तथागतस्तां वाचं भाषेत या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति, तमेनं त्वमेवं वदेः — अथ किं तर्हि ते भदन्त देवदत्तो व्याकृतः — आपायिको देवदत्तो नैरयिको देवदत्तः कल्पस्थो देवदत्तोऽचिकित्स्यो देवदत्त इति? तया च पुनस्ते वाचा देवदत्तः कुपितोऽभूदनात्तमना इति। इमं खलु ते राजकुमार श्रमणो गौतम उभयतःकोटिकं प्रश्नं पृष्टः सन्नैव शक्ष्यत्युद्गरितुं न शक्ष्यत्यवगरितुम्। तद्यथापि नाम पुरुषस्यायःशृङ्घाटकं कण्ठे विलग्नं, स नैव शक्नुयादुद्गरितुं न शक्नुयादवगरितुम् — एवमेव खलु ते राजकुमार श्रमणो गौतम इममुभयतःकोटिकं प्रश्नं पृष्टः सन्नैव शक्ष्यत्युद्गरितुं न शक्ष्यत्यवगरितुमिति।

एवं भदन्तेति खल्वभयो राजकुमारो निर्ग्रन्थाय ज्ञातिपुत्राय प्रतिश्रुत्योत्थायासनान्निर्ग्रन्थं ज्ञातिपुत्रमभिवाद्य प्रदक्षिणीकृत्य येन भगवांस्तेनोपसमक्रमीत्। उपसंक्रम्य भगवन्तमभिवाद्यैकान्ते न्यषदत्।

एकान्ते निषण्णस्य खल्वभयस्य राजकुमारस्य सूर्यमुल्लोक्यैतदभूत् — अकालः खल्वद्य भगवतो वादमारोपयितुम्। श्व इदानीमहं स्वके निवेशने भगवतो वादमारोपयिष्यामीति भगवन्तमेतदवोचत् — अधिवासयतु मे भदन्त भगवान्श्वस्तनायात्मचतुर्थो भक्तमिति। अध्यवीवसद्भगवांस्तूष्णीम्भावेन। अथ खल्वभयो राजकुमारो भगवतोऽधिवासनं विदित्वोत्थायासनाद्भगवन्तमभिवाद्य प्रदक्षिणीकृत्य प्राक्रमीत्। अथ खलु भगवांस्तस्या रात्र्या अत्ययेन पूर्वाह्णसमये निवास्य पात्रचीवरमादाय येनाभयस्य राजकुमारस्य निवेशनं तेनोपसमक्रमीत्। उपसंक्रम्य प्रज्ञप्त आसने न्यषदत्। अथ खल्वभयो राजकुमारो भगवन्तं प्रणीतेन खादनीयेन भोजनीयेन स्वहस्तेन समतीतृपत्संप्रावीवरत्। अथ खल्वभयो राजकुमारो भगवन्तं भुक्तवन्तमवनीतपात्रपाणिमन्यतरन्नीचमासनं गृहीत्वैकान्ते न्यषदत्।

एकान्ते निषण्णः खल्वभयो राजकुमारो भगवन्तमेतदवोचत् — भाषेत नु खलु भदन्त तथागतस्तां वाचं या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति?

न खल्वत्र राजकुमारैकांसेनेति।

अत्र भदन्तानशन्निर्ग्रन्था इति।

किं पुनस्त्वं राजकुमारैवं वदसि — अत्र भदन्तानशन्निर्ग्रन्था इति?

इहाहं भदन्त येन निर्ग्रन्थो ज्ञातिपुत्रस्तेनोपसमक्रमिषम्। उपसंक्रम्य निर्ग्रन्थं ज्ञातिपुत्रमभिवाद्यैकान्ते न्यषदम्। एकान्ते निषण्णं खलु मां भदन्त निर्ग्रन्थो ज्ञातिपुत्र एतदवोचत् — एहि त्वं राजकुमार, श्रमणस्य गौतमस्य वादमारोपय। एवं ते कल्याणः कीर्तिशब्दोऽभ्युद्गमिष्यति — अभयेन राजकुमारेण श्रमणस्य गौतमस्यैवं महर्द्धिकस्यैवं महानुभावस्य वाद आरोपित इति। एवमुक्तेऽहं भदन्त निर्ग्रन्थं ज्ञातिपुत्रमेतदवोचम् — यथा कथं पुनरहं भदन्त श्रमणस्य गौतमस्यैवं महर्द्धिकस्यैवं महानुभावस्य वादमारोपयिष्यामीति? एहि त्वं राजकुमार, येन श्रमणो गौतमस्तेनोपसंक्राम। उपसंक्रम्य श्रमणं गौतममेवं वद — भाषेत नु खलु भदन्त तथागतस्तां वाचं या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति? यदि ते श्रमणो गौतम एवं पृष्ट एवं व्याकरोति — भाषेत राजकुमार तथागतस्तां वाचं या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति, तमेनं त्वमेवं वदेः — अथ किं तर्हि ते भदन्त पृथग्जनेन नानाकरणम्? पृथग्जनोऽपि हि तां वाचं भाषेत या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति। यदि पुनस्ते श्रमणो गौतम एवं पृष्ट एवं व्याकरोति — न राजकुमार तथागतस्तां वाचं भाषेत या सा वाक्परेषामप्रियामनापेति, तमेनं त्वमेवं वदेः — अथ किं तर्हि ते भदन्त देवदत्तो व्याकृतः — आपायिको देवदत्तो नैरयिको देवदत्तः कल्पस्थो देवदत्तोऽचिकित्स्यो देवदत्त इति? तया च पुनस्ते वाचा देवदत्तः कुपितोऽभूदनात्तमना इति। इमं खलु ते राजकुमार श्रमणो गौतम उभयतःकोटिकं प्रश्नं पृष्टः सन्नैव शक्ष्यत्युद्गरितुं न शक्ष्यत्यवगरितुम्। तद्यथापि नाम पुरुषस्यायःशृङ्घाटकं कण्ठे विलग्नं, स नैव शक्नुयादुद्गरितुं न शक्नुयादवगरितुम् — एवमेव खलु ते राजकुमार श्रमणो गौतम इममुभयतःकोटिकं प्रश्नं पृष्टः सन्नैव शक्ष्यत्युद्गरितुं न शक्ष्यत्यवगरितुमिति।

तेन खलु पुनः समयेन दहरः कुमारो मन्द उत्तानशय्यकोऽभयस्य राजकुमारस्याङ्के निषण्णोऽभूत्। अथ खलु भगवानभयं राजकुमारमेतदवोचत् — तत्किं मन्यसे राजकुमार, यद्ययं कुमारस्तव वा प्रमादमागम्य धात्र्या वा प्रमादमागम्य काष्ठं वा शर्करां वा मुख आहरेत्, किमित्येनं कुर्या इति?

आहरेयमस्याहं भदन्त। यदि भदन्त न शक्नुयामादित एवाहर्तुं, वामेन हस्तेन शीर्षं परिगृह्य दक्षिणेन हस्तेन वक्राङ्गुलिं कृत्वा सलोहितमप्याहरेयम्। तत्कस्य हेतोः? अस्ति मे भदन्त कुमारेऽनुकम्पेति।

एवमेव खलु राजकुमार यां तथागतो वाचं जानात्यभूतामतथ्यामनर्थसंहितां सा च परेषामप्रियामनापा, न तां तथागतो वाचं भाषते। यामपि तथागतो वाचं जानाति भूतां तथ्यामनर्थसंहितां सा च परेषामप्रियामनापा, तामपि तथागतो वाचं न भाषते। यां च खलु तथागतो वाचं जानाति भूतां तथ्यामर्थसंहितां सा च परेषामप्रियामनापा, तत्र कालज्ञस्तथागतो भवति तस्या वाचो व्याकरणाय। यां तथागतो वाचं जानात्यभूतामतथ्यामनर्थसंहितां सा च परेषां प्रिया मनापा, न तां तथागतो वाचं भाषते। यामपि तथागतो वाचं जानाति भूतां तथ्यामनर्थसंहितां सा च परेषां प्रिया मनापा, तामपि तथागतो वाचं न भाषते। यां च तथागतो वाचं जानाति भूतां तथ्यामर्थसंहितां सा च परेषां प्रिया मनापा, तत्र कालज्ञस्तथागतो भवति तस्या वाचो व्याकरणाय। तत्कस्य हेतोः? अस्ति राजकुमार तथागतस्य सत्त्वेष्वनुकम्पेति।

य इमे भदन्त क्षत्रियपण्डिता अपि ब्राह्मणपण्डिता अपि गृहपतिपण्डिता अपि श्रमणपण्डिता अपि प्रश्नमभिसंस्कृत्य तथागतमुपसंक्रम्य पृच्छन्ति, पूर्वमेव नु खल्वेतद्भदन्त भगवतश्चेतसः परिवितर्कितं भवति — ये मामुपसंक्रम्यैवं प्रक्ष्यन्ति तेषामहमेवं पृष्ट एवं व्याकरिष्यामीति, उताहो स्थानश एवैतत्तथागतं प्रतिभातीति?

तेन हि राजकुमार त्वामेवात्र प्रतिप्रक्ष्यामि, यथा ते क्षमेत तथा तद्व्याकुर्याः। तत्किं मन्यसे राजकुमार, कुशलस्त्वं रथस्याङ्गप्रत्यङ्गानामिति?

एवं भदन्त, कुशलोऽहं रथस्याङ्गप्रत्यङ्गानामिति।

तत्किं मन्यसे राजकुमार, ये त्वामुपसंक्रम्यैवं पृच्छेयुः — किं नामेदं रथस्याङ्गप्रत्यङ्गमिति? पूर्वमेव नु खलु त एतच्चेतसः परिवितर्कितं स्यात् — ये मामुपसंक्रम्यैवं प्रक्ष्यन्ति तेषामहमेवं पृष्ट एवं व्याकरिष्यामीति, उताहो स्थानश एवैतत्प्रतिभायादिति?

अहं हि भदन्त रथिकः संज्ञातः कुशलो रथस्याङ्गप्रत्यङ्गानाम्। सर्वाणि मे रथस्याङ्गप्रत्यङ्गानि सुविदितानि। स्थानश एवैतन्मां प्रतिभायादिति।

एवमेव खलु राजकुमार ये ते क्षत्रियपण्डिता अपि ब्राह्मणपण्डिता अपि गृहपतिपण्डिता अपि श्रमणपण्डिता अपि प्रश्नमभिसंस्कृत्य तथागतमुपसंक्रम्य पृच्छन्ति, स्थानश एवैतत्तथागतं प्रतिभाति। तत्कस्य हेतोः? सा हि राजकुमार तथागतस्य धर्मधातुः सुप्रतिविद्धा यस्या धर्मधातोः सुप्रतिविद्धत्वात्स्थानश एवैतत्तथागतं प्रतिभातीति।

एवमुक्तेऽभयो राजकुमारो भगवन्तमेतदवोचत् — अभिक्रान्तं भदन्ताभिक्रान्तं भदन्त (पूर्ववत्) अद्याग्रे प्राणोपेतं शरणं गतमिति।

अभयराजकुमारसूत्रं निष्ठितमष्टमम्।

—

madhyamanikāye madhyamapañcāśatpāṭhe gṛhapativarge'bhayarājakumārasūtramaṣṭamam

evaṃ mayā śrutam — ekasminsamaye bhagavānrājagṛhe viharati sma veṇuvane kalandakanivāpe. atha khalvabhayo rājakumāro yena nirgrantho jñātiputrastenopasamakramīt. upasaṃkramya nirgranthaṃ jñātiputramabhivādyaikānte nyaṣadat. ekānte niṣaṇṇaṃ khalvabhayaṃ rājakumāraṃ nirgrantho jñātiputra etadavocat — ehi tvaṃ rājakumāra, śramaṇasya gautamasya vādamāropaya. evaṃ te kalyāṇaḥ kīrtiśabdo'bhyudgamiṣyati — abhayena rājakumāreṇa śramaṇasya gautamasyaivaṃ maharddhikasyaivaṃ mahānubhāvasya vāda āropita iti.

yathā kathaṃ punarahaṃ bhadanta śramaṇasya gautamasyaivaṃ maharddhikasyaivaṃ mahānubhāvasya vādamāropayiṣyāmīti?

ehi tvaṃ rājakumāra, yena śramaṇo gautamastenopasaṃkrāma. upasaṃkramya śramaṇaṃ gautamamevaṃ vada — bhāṣeta nu khalu bhadanta tathāgatastāṃ vācaṃ yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti? yadi te śramaṇo gautama evaṃ pṛṣṭa evaṃ vyākaroti — bhāṣeta rājakumāra tathāgatastāṃ vācaṃ yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti, tamenaṃ tvamevaṃ vadeḥ — atha kiṃ tarhi te bhadanta pṛthagjanena nānākaraṇam? pṛthagjano'pi hi tāṃ vācaṃ bhāṣeta yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti. yadi punaste śramaṇo gautama evaṃ pṛṣṭa evaṃ vyākaroti — na rājakumāra tathāgatastāṃ vācaṃ bhāṣeta yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti, tamenaṃ tvamevaṃ vadeḥ — atha kiṃ tarhi te bhadanta devadatto vyākṛtaḥ — āpāyiko devadatto nairayiko devadattaḥ kalpastho devadatto'cikitsyo devadatta iti? tayā ca punaste vācā devadattaḥ kupito'bhūdanāttamanā iti. imaṃ khalu te rājakumāra śramaṇo gautama ubhayataḥkoṭikaṃ praśnaṃ pṛṣṭaḥ sannaiva śakṣyatyudgarituṃ na śakṣyatyavagaritum. tadyathāpi nāma puruṣasyāyaḥśṛṅghāṭakaṃ kaṇṭhe vilagnaṃ, sa naiva śaknuyādudgarituṃ na śaknuyādavagaritum — evameva khalu te rājakumāra śramaṇo gautama imamubhayataḥkoṭikaṃ praśnaṃ pṛṣṭaḥ sannaiva śakṣyatyudgarituṃ na śakṣyatyavagaritumiti.

evaṃ bhadanteti khalvabhayo rājakumāro nirgranthāya jñātiputrāya pratiśrutyotthāyāsanānnirgranthaṃ jñātiputramabhivādya pradakṣiṇīkṛtya yena bhagavāṃstenopasamakramīt. upasaṃkramya bhagavantamabhivādyaikānte nyaṣadat.

ekānte niṣaṇṇasya khalvabhayasya rājakumārasya sūryamullokyaitadabhūt — akālaḥ khalvadya bhagavato vādamāropayitum. śva idānīmahaṃ svake niveśane bhagavato vādamāropayiṣyāmīti bhagavantametadavocat — adhivāsayatu me bhadanta bhagavānśvastanāyātmacaturtho bhaktamiti. adhyavīvasadbhagavāṃstūṣṇīmbhāvena. atha khalvabhayo rājakumāro bhagavato'dhivāsanaṃ viditvotthāyāsanādbhagavantamabhivādya pradakṣiṇīkṛtya prākramīt. atha khalu bhagavāṃstasyā rātryā atyayena pūrvāhṇasamaye nivāsya pātracīvaramādāya yenābhayasya rājakumārasya niveśanaṃ tenopasamakramīt. upasaṃkramya prajñapta āsane nyaṣadat. atha khalvabhayo rājakumāro bhagavantaṃ praṇītena khādanīyena bhojanīyena svahastena samatītṛpatsaṃprāvīvarat. atha khalvabhayo rājakumāro bhagavantaṃ bhuktavantamavanītapātrapāṇimanyatarannīcamāsanaṃ gṛhītvaikānte nyaṣadat.

ekānte niṣaṇṇaḥ khalvabhayo rājakumāro bhagavantametadavocat — bhāṣeta nu khalu bhadanta tathāgatastāṃ vācaṃ yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti?

na khalvatra rājakumāraikāṃseneti.

atra bhadantānaśannirgranthā iti.

kiṃ punastvaṃ rājakumāraivaṃ vadasi — atra bhadantānaśannirgranthā iti?

ihāhaṃ bhadanta yena nirgrantho jñātiputrastenopasamakramiṣam. upasaṃkramya nirgranthaṃ jñātiputramabhivādyaikānte nyaṣadam. ekānte niṣaṇṇaṃ khalu māṃ bhadanta nirgrantho jñātiputra etadavocat — ehi tvaṃ rājakumāra, śramaṇasya gautamasya vādamāropaya. evaṃ te kalyāṇaḥ kīrtiśabdo'bhyudgamiṣyati — abhayena rājakumāreṇa śramaṇasya gautamasyaivaṃ maharddhikasyaivaṃ mahānubhāvasya vāda āropita iti. evamukte'haṃ bhadanta nirgranthaṃ jñātiputrametadavocam — yathā kathaṃ punarahaṃ bhadanta śramaṇasya gautamasyaivaṃ maharddhikasyaivaṃ mahānubhāvasya vādamāropayiṣyāmīti? ehi tvaṃ rājakumāra, yena śramaṇo gautamastenopasaṃkrāma. upasaṃkramya śramaṇaṃ gautamamevaṃ vada — bhāṣeta nu khalu bhadanta tathāgatastāṃ vācaṃ yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti? yadi te śramaṇo gautama evaṃ pṛṣṭa evaṃ vyākaroti — bhāṣeta rājakumāra tathāgatastāṃ vācaṃ yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti, tamenaṃ tvamevaṃ vadeḥ — atha kiṃ tarhi te bhadanta pṛthagjanena nānākaraṇam? pṛthagjano'pi hi tāṃ vācaṃ bhāṣeta yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti. yadi punaste śramaṇo gautama evaṃ pṛṣṭa evaṃ vyākaroti — na rājakumāra tathāgatastāṃ vācaṃ bhāṣeta yā sā vākpareṣāmapriyāmanāpeti, tamenaṃ tvamevaṃ vadeḥ — atha kiṃ tarhi te bhadanta devadatto vyākṛtaḥ — āpāyiko devadatto nairayiko devadattaḥ kalpastho devadatto'cikitsyo devadatta iti? tayā ca punaste vācā devadattaḥ kupito'bhūdanāttamanā iti. imaṃ khalu te rājakumāra śramaṇo gautama ubhayataḥkoṭikaṃ praśnaṃ pṛṣṭaḥ sannaiva śakṣyatyudgarituṃ na śakṣyatyavagaritum. tadyathāpi nāma puruṣasyāyaḥśṛṅghāṭakaṃ kaṇṭhe vilagnaṃ, sa naiva śaknuyādudgarituṃ na śaknuyādavagaritum — evameva khalu te rājakumāra śramaṇo gautama imamubhayataḥkoṭikaṃ praśnaṃ pṛṣṭaḥ sannaiva śakṣyatyudgarituṃ na śakṣyatyavagaritumiti.

tena khalu punaḥ samayena daharaḥ kumāro manda uttānaśayyako'bhayasya rājakumārasyāṅke niṣaṇṇo'bhūt. atha khalu bhagavānabhayaṃ rājakumārametadavocat — tatkiṃ manyase rājakumāra, yadyayaṃ kumārastava vā pramādamāgamya dhātryā vā pramādamāgamya kāṣṭhaṃ vā śarkarāṃ vā mukha āharet, kimityenaṃ kuryā iti?

āhareyamasyāhaṃ bhadanta. yadi bhadanta na śaknuyāmādita evāhartuṃ, vāmena hastena śīrṣaṃ parigṛhya dakṣiṇena hastena vakrāṅguliṃ kṛtvā salohitamapyāhareyam. tatkasya hetoḥ? asti me bhadanta kumāre'nukampeti.

evameva khalu rājakumāra yāṃ tathāgato vācaṃ jānātyabhūtāmatathyāmanarthasaṃhitāṃ sā ca pareṣāmapriyāmanāpā, na tāṃ tathāgato vācaṃ bhāṣate. yāmapi tathāgato vācaṃ jānāti bhūtāṃ tathyāmanarthasaṃhitāṃ sā ca pareṣāmapriyāmanāpā, tāmapi tathāgato vācaṃ na bhāṣate. yāṃ ca khalu tathāgato vācaṃ jānāti bhūtāṃ tathyāmarthasaṃhitāṃ sā ca pareṣāmapriyāmanāpā, tatra kālajñastathāgato bhavati tasyā vāco vyākaraṇāya. yāṃ tathāgato vācaṃ jānātyabhūtāmatathyāmanarthasaṃhitāṃ sā ca pareṣāṃ priyā manāpā, na tāṃ tathāgato vācaṃ bhāṣate. yāmapi tathāgato vācaṃ jānāti bhūtāṃ tathyāmanarthasaṃhitāṃ sā ca pareṣāṃ priyā manāpā, tāmapi tathāgato vācaṃ na bhāṣate. yāṃ ca tathāgato vācaṃ jānāti bhūtāṃ tathyāmarthasaṃhitāṃ sā ca pareṣāṃ priyā manāpā, tatra kālajñastathāgato bhavati tasyā vāco vyākaraṇāya. tatkasya hetoḥ? asti rājakumāra tathāgatasya sattveṣvanukampeti.

ya ime bhadanta kṣatriyapaṇḍitā api brāhmaṇapaṇḍitā api gṛhapatipaṇḍitā api śramaṇapaṇḍitā api praśnamabhisaṃskṛtya tathāgatamupasaṃkramya pṛcchanti, pūrvameva nu khalvetadbhadanta bhagavataścetasaḥ parivitarkitaṃ bhavati — ye māmupasaṃkramyaivaṃ prakṣyanti teṣāmahamevaṃ pṛṣṭa evaṃ vyākariṣyāmīti, utāho sthānaśa evaitattathāgataṃ pratibhātīti?

tena hi rājakumāra tvāmevātra pratiprakṣyāmi, yathā te kṣameta tathā tadvyākuryāḥ. tatkiṃ manyase rājakumāra, kuśalastvaṃ rathasyāṅgapratyaṅgānāmiti?

evaṃ bhadanta, kuśalo'haṃ rathasyāṅgapratyaṅgānāmiti.

tatkiṃ manyase rājakumāra, ye tvāmupasaṃkramyaivaṃ pṛccheyuḥ — kiṃ nāmedaṃ rathasyāṅgapratyaṅgamiti? pūrvameva nu khalu ta etaccetasaḥ parivitarkitaṃ syāt — ye māmupasaṃkramyaivaṃ prakṣyanti teṣāmahamevaṃ pṛṣṭa evaṃ vyākariṣyāmīti, utāho sthānaśa evaitatpratibhāyāditi?

ahaṃ hi bhadanta rathikaḥ saṃjñātaḥ kuśalo rathasyāṅgapratyaṅgānām. sarvāṇi me rathasyāṅgapratyaṅgāni suviditāni. sthānaśa evaitanmāṃ pratibhāyāditi.

evameva khalu rājakumāra ye te kṣatriyapaṇḍitā api brāhmaṇapaṇḍitā api gṛhapatipaṇḍitā api śramaṇapaṇḍitā api praśnamabhisaṃskṛtya tathāgatamupasaṃkramya pṛcchanti, sthānaśa evaitattathāgataṃ pratibhāti. tatkasya hetoḥ? sā hi rājakumāra tathāgatasya dharmadhātuḥ supratividdhā yasyā dharmadhātoḥ supratividdhatvātsthānaśa evaitattathāgataṃ pratibhātīti.

evamukte'bhayo rājakumāro bhagavantametadavocat — abhikrāntaṃ bhadantābhikrāntaṃ bhadanta (pūrvavat) adyāgre prāṇopetaṃ śaraṇaṃ gatamiti.

abhayarājakumārasūtraṃ niṣṭhitamaṣṭamam.

← mn57 
mn 
 mn59 →