You are here: Home » buddhism » mn » mn111
You are not allowed to perform this action
← mn110 
 mn112 →

MN111 anupadasūtram

Summary: The Buddha extols Venerable Śāriputra’s peerless analytical acumen in practicing one-by-one insight meditation (anupadadharmavipaśyanā) through the meditative absorptions and formless realms. By observing each subtle mental constituent arise, persist, and vanish without subjective appropriation, Śāriputra penetrated their transient, dependently arisen nature and attained total liberation through the destruction of all āsravas.

मध्यमनिकाये उपरिपञ्चाशत्पाठे अनुपदवर्गे अनुपदसूत्रं प्रथमम्

एवं मया श्रुतम् — एकस्मिन्समये भगवाञ्श्रावस्त्यां विहरति स्म जेतवनेऽनाथपिण्डदस्यारामे। तत्र खलु भगवान्भिक्षूनाममन्त्रत — भिक्षव इति। भदन्तेति ते भिक्षवो भगवते प्रत्यश्रौषुः। भगवानेतदवोचत् —

पण्डितो भिक्षवः शारिपुत्रः। महाप्रज्ञो भिक्षवः शारिपुत्रः। पृथुप्रज्ञो भिक्षवः शारिपुत्रः। हासप्रज्ञो भिक्षवः शारिपुत्रः। जवनप्रज्ञो भिक्षवः शारिपुत्रः। तीक्ष्णप्रज्ञो भिक्षवः शारिपुत्रः। निर्वेधिकप्रज्ञो भिक्षवः शारिपुत्रः। शारिपुत्रो भिक्षवोऽर्धमासमनुपदधर्मविपश्यनां विपश्यति। तत्रेदं भिक्षवः शारिपुत्रस्यानुपदधर्मविपश्यनायां भवति।

इह भिक्षवः शारिपुत्रो विविच्येव कामैर्विविच्याकुशलैर्धर्मैः सवितर्कं सविचारं विवेकजं प्रीतिसुखं प्रथमं ध्यानमुपसम्पद्य विहरति। ये च प्रथमे ध्याने धर्मा — वितर्कश्च विचारश्च प्रीतिश्च सुखं च चित्तैकाग्रता च, स्पर्शो वेदना संज्ञा चेतना चित्तं छन्दोऽधिमोक्षो वीर्यं स्मृतिरुपेक्षा मनसिकारः — तेऽस्य धर्मा अनुपदव्यवस्थिता भवन्ति। तेऽस्य धर्मा विदिता उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति। स एवं प्रजानाति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। सोऽस्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारादस्तीत्येवास्य भवति।

पुनश्चापरं भिक्षवः शारिपुत्रो वितर्कविचारयोर्व्युपशमादध्यात्मं सम्प्रसादनं चेतस एकोतीभावमवितर्कमविचारं समाधिजं प्रीतिसुखं द्वितीयं ध्यानमुपसम्पद्य विहरति। ये च द्वितीये ध्याने धर्मा — अध्यात्मं सम्प्रसादश्च प्रीतिश्च सुखं च चित्तैकाग्रता च, स्पर्शो वेदना संज्ञा चेतना चित्तं छन्दोऽधिमोक्षो वीर्यं स्मृतिरुपेक्षा मनसिकारः — तेऽस्य धर्मा अनुपदव्यवस्थिता भवन्ति। तेऽस्य धर्मा विदिता उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति। स एवं प्रजानाति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। सोऽस्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारादस्तीत्येवास्य भवति।

पुनश्चापरं भिक्षवः शारिपुत्रः प्रीतेश्च विरागादुपेक्षकश्च विहरति स्मृतश्च सम्प्रजानन्, सुखं च कायेन प्रतिसंवेदयते। यत्तदार्या आचक्षते — उपेक्षकः स्मृतिमान्सुखविहारीति तृतीयं ध्यानमुपसम्पद्य विहरति। ये च तृतीये ध्याने धर्मा — सुखं च स्मृतिश्च सम्प्रज्ञानं च चित्तैकाग्रता च, स्पर्शो वेदना संज्ञा चेतना चित्तं छन्दोऽधिमोक्षो वीर्यं स्मृतिरुपेक्षा मनसिकारः — तेऽस्य धर्मा अनुपदव्यवस्थिता भवन्ति। तेऽस्य धर्मा विदिता उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति। स एवं प्रजानाति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। सोऽस्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारादस्तीत्येवास्य भवति।

पुनश्चापरं भिक्षवः शारिपुत्रः सुखस्य च प्रहाणाद्दुःखस्य च प्रहाणात्पूर्वमेव सौमनस्यदौर्मनस्ययोरस्तङ्गमाददुःखमसुखमुपेक्षास्मृतिपरिशुद्धि चतुर्थं ध्यानमुपसम्पद्य विहरति। ये च चतुर्थे ध्याने धर्मा — उपेक्षादुःखमसुखा वेदना प्रस्रब्धत्वाच्चेतसोऽनाभोगः स्मृतिपरिशुद्धिश्चित्तैकाग्रता च, स्पर्शो वेदना संज्ञा चेतना चित्तं छन्दोऽधिमोक्षो वीर्यं स्मृतिरुपेक्षा मनसिकारः — तेऽस्य धर्मा अनुपदव्यवस्थिता भवन्ति। तेऽस्य धर्मा विदिता उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति। स एवं प्रजानाति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। सोऽस्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारादस्तीत्येवास्य भवति।

पुनश्चापरं भिक्षवः शारिपुत्रः सर्वशो रूपसंज्ञानां समतिक्रमात्प्रतिघसंज्ञानामस्तङ्गमान्नानात्वसंज्ञानाममनसिकारादनन्त आकाश इत्याकाशानन्त्यायतनमुपसम्पद्य विहरति। ये चाकाशानन्त्यायतने धर्मा — आकाशानन्त्यायतनसंज्ञा च चित्तैकाग्रता च, स्पर्शो वेदना संज्ञा चेतना चित्तं छन्दोऽधिमोक्षो वीर्यं स्मृतिरुपेक्षा मनसिकारः — तेऽस्य धर्मा अनुपदव्यवस्थिता भवन्ति। तेऽस्य धर्मा विदिता उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति। स एवं प्रजानाति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। सोऽस्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारादस्तीत्येवास्य भवति।

पुनश्चापरं भिक्षवः शारिपुत्रः सर्वश आकाशानन्त्यायतनं समतिक्रम्यानन्तं विज्ञानमिति विज्ञानानन्त्यायतनमुपसम्पद्य विहरति। ये च विज्ञानानन्त्यायतने धर्मा — विज्ञानानन्त्यायतनसंज्ञा च चित्तैकाग्रता च, स्पर्शो वेदना संज्ञा चेतना चित्तं छन्दोऽधिमोक्षो वीर्यं स्मृतिरुपेक्षा मनसिकारः — तेऽस्य धर्मा अनुपदव्यवस्थिता भवन्ति। तेऽस्य धर्मा विदिता उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति। स एवं प्रजानाति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। सोऽस्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारादस्तीत्येवास्य भवति।

पुनश्चापरं भिक्षवः शारिपुत्रः सर्वशो विज्ञानानन्त्यायतनं समतिक्रम्य नास्ति किञ्चिदित्याकिञ्चन्यायतनमुपसम्पद्य विहरति। ये चाकिञ्चन्यायतने धर्मा — आकिञ्चन्यायतनसंज्ञा च चित्तैकाग्रता च, स्पर्शो वेदना संज्ञा चेतना चित्तं छन्दोऽधिमोक्षो वीर्यं स्मृतिरुपेक्षा मनसिकारः — तेऽस्य धर्मा अनुपदव्यवस्थिता भवन्ति। तेऽस्य धर्मा विदिता उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति। स एवं प्रजानाति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। सोऽस्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारादस्तीत्येवास्य भवति।

पुनश्चापरं भिक्षवः शारिपुत्रः सर्वश आकिञ्चन्यायतनं समतिक्रम्य नैवसंज्ञानासंज्ञायतनमुपसम्पद्य विहरति। स तस्याः समापत्तेः स्मृतो व्युत्तिष्ठति। स तस्याः समापत्तेः स्मृतो व्युत्थाय ये धर्मा अतीता निरुद्धा विपरिणतास्तान्धर्मान्समनुपश्यति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। सोऽस्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारादस्तीत्येवास्य भवति।

पुनश्चापरं भिक्षवः शारिपुत्रः सर्वशो नैवसंज्ञानासंज्ञायतनं समतिक्रम्य संज्ञावेदयितनिरोधमुपसम्पद्य विहरति। प्रज्ञया चास्य दृष्ट्वास्रवाः परिक्षीणा भवन्ति। स तस्याः समापत्तेः स्मृतो व्युत्तिष्ठति। स तस्याः समापत्तेः स्मृतो व्युत्थाय ये धर्मा अतीता निरुद्धा विपरिणतास्तान्धर्मान्समनुपश्यति — एवं किलेमे धर्मा अभूत्वा सम्भवन्ति, भूत्वा प्रतिवियन्तीति। स तेषु धर्मेष्वनुपायोऽनपायोऽनिःश्रितोऽप्रतिबद्धो विप्रमुक्तो विसंयुक्तो विमर्यादीकृतेन चेतसा विहरति। स नास्त्युत्तरं निःसरणमिति प्रजानाति। तद्बहुलीकारान्नास्तीत्येवास्य भवति।

यं खलु तं भिक्षवः सम्यग्वदन्वदेत् — वशीप्राप्तः पारमीप्राप्त आर्ये शीले, वशीप्राप्तः पारमीप्राप्त आर्ये समाधौ, वशीप्राप्तः पारमीप्राप्त आर्यायां प्रज्ञायां, वशीप्राप्तः पारमीप्राप्त आर्यायां विमुक्ताविति, शारिपुत्रमेव तं सम्यग्वदन्वदेत् — वशीप्राप्तः पारमीप्राप्त आर्ये शीले, वशीप्राप्तः पारमीप्राप्त आर्ये समाधौ, वशीप्राप्तः पारमीप्राप्त आर्यायां प्रज्ञायां, वशीप्राप्तः पारमीप्राप्त आर्यायां विमुक्ताविति। यं खलु तं भिक्षवः सम्यग्वदन्वदेत् — भगवतः पुत्र औरसो मुखतो जातो धर्मजो धर्मनिर्मितो धर्मदायादो नो आमिषदायाद इति, शारिपुत्रमेव तं सम्यग्वदन्वदेत् — भगवतः पुत्र औरसो मुखतो जातो धर्मजो धर्मनिर्मितो धर्मदायादो नो आमिषदायाद इति। शारिपुत्रो भिक्षवस्तथागतेनानुत्तरं धर्मचक्रं प्रवर्तितं सम्यगेवानुप्रवर्तयतीति।

इदमवोचद्भगवान्। आप्तमनसस्ते भिक्षवो भगवतो भाषितमभ्यनन्दिषुरिति।

अनुपदसूत्रं निष्ठितं प्रथमम्॥

—

madhyamanikāye uparipañcāśatpāṭhe anupadavarge anupadasūtraṃ prathamam

evaṃ mayā śrutam — ekasminsamaye bhagavāñśrāvastyāṃ viharati sma jetavane'nāthapiṇḍadasyārāme. tatra khalu bhagavānbhikṣūnāmamantrata — bhikṣava iti. bhadanteti te bhikṣavo bhagavate pratyaśrauṣuḥ. bhagavānetadavocat —

paṇḍito bhikṣavaḥ śāriputraḥ. mahāprajño bhikṣavaḥ śāriputraḥ. pṛthuprajño bhikṣavaḥ śāriputraḥ. hāsaprajño bhikṣavaḥ śāriputraḥ. javanaprajño bhikṣavaḥ śāriputraḥ. tīkṣṇaprajño bhikṣavaḥ śāriputraḥ. nirvedhikaprajño bhikṣavaḥ śāriputraḥ. śāriputro bhikṣavo'rdhamāsamanupadadharmavipaśyanāṃ vipaśyati. tatredaṃ bhikṣavaḥ śāriputrasyānupadadharmavipaśyanāyāṃ bhavati.

iha bhikṣavaḥ śāriputro vivicyeva kāmairvivicyākuśalairdharmaiḥ savitarkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānamupasampadya viharati. ye ca prathame dhyāne dharmā — vitarkaśca vicāraśca prītiśca sukhaṃ ca cittaikāgratā ca, sparśo vedanā saṃjñā cetanā cittaṃ chando'dhimokṣo vīryaṃ smṛtirupekṣā manasikāraḥ — te'sya dharmā anupadavyavasthitā bhavanti. te'sya dharmā viditā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti. sa evaṃ prajānāti — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. so'styuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārādastītyevāsya bhavati.

punaścāparaṃ bhikṣavaḥ śāriputro vitarkavicārayorvyupaśamādadhyātmaṃ samprasādanaṃ cetasa ekotībhāvamavitarkamavicāraṃ samādhijaṃ prītisukhaṃ dvitīyaṃ dhyānamupasampadya viharati. ye ca dvitīye dhyāne dharmā — adhyātmaṃ samprasādaśca prītiśca sukhaṃ ca cittaikāgratā ca, sparśo vedanā saṃjñā cetanā cittaṃ chando'dhimokṣo vīryaṃ smṛtirupekṣā manasikāraḥ — te'sya dharmā anupadavyavasthitā bhavanti. te'sya dharmā viditā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti. sa evaṃ prajānāti — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. so'styuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārādastītyevāsya bhavati.

punaścāparaṃ bhikṣavaḥ śāriputraḥ prīteśca virāgādupekṣakaśca viharati smṛtaśca samprajānan, sukhaṃ ca kāyena pratisaṃvedayate. yattadāryā ācakṣate — upekṣakaḥ smṛtimānsukhavihārīti tṛtīyaṃ dhyānamupasampadya viharati. ye ca tṛtīye dhyāne dharmā — sukhaṃ ca smṛtiśca samprajñānaṃ ca cittaikāgratā ca, sparśo vedanā saṃjñā cetanā cittaṃ chando'dhimokṣo vīryaṃ smṛtirupekṣā manasikāraḥ — te'sya dharmā anupadavyavasthitā bhavanti. te'sya dharmā viditā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti. sa evaṃ prajānāti — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. so'styuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārādastītyevāsya bhavati.

punaścāparaṃ bhikṣavaḥ śāriputraḥ sukhasya ca prahāṇādduḥkhasya ca prahāṇātpūrvameva saumanasyadaurmanasyayorastaṅgamādaduḥkhamasukhamupekṣāsmṛtipariśuddhi caturthaṃ dhyānamupasampadya viharati. ye ca caturthe dhyāne dharmā — upekṣāduḥkhamasukhā vedanā prasrabdhatvāccetaso'nābhogaḥ smṛtipariśuddhiścittaikāgratā ca, sparśo vedanā saṃjñā cetanā cittaṃ chando'dhimokṣo vīryaṃ smṛtirupekṣā manasikāraḥ — te'sya dharmā anupadavyavasthitā bhavanti. te'sya dharmā viditā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti. sa evaṃ prajānāti — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. so'styuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārādastītyevāsya bhavati.

punaścāparaṃ bhikṣavaḥ śāriputraḥ sarvaśo rūpasaṃjñānāṃ samatikramātpratighasaṃjñānāmastaṅgamānnānātvasaṃjñānāmamanasikārādananta ākāśa ityākāśānantyāyatanamupasampadya viharati. ye cākāśānantyāyatane dharmā — ākāśānantyāyatanasaṃjñā ca cittaikāgratā ca, sparśo vedanā saṃjñā cetanā cittaṃ chando'dhimokṣo vīryaṃ smṛtirupekṣā manasikāraḥ — te'sya dharmā anupadavyavasthitā bhavanti. te'sya dharmā viditā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti. sa evaṃ prajānāti — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. so'styuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārādastītyevāsya bhavati.

punaścāparaṃ bhikṣavaḥ śāriputraḥ sarvaśa ākāśānantyāyatanaṃ samatikramyānantaṃ vijñānamiti vijñānānantyāyatanamupasampadya viharati. ye ca vijñānānantyāyatane dharmā — vijñānānantyāyatanasaṃjñā ca cittaikāgratā ca, sparśo vedanā saṃjñā cetanā cittaṃ chando'dhimokṣo vīryaṃ smṛtirupekṣā manasikāraḥ — te'sya dharmā anupadavyavasthitā bhavanti. te'sya dharmā viditā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti. sa evaṃ prajānāti — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. so'styuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārādastītyevāsya bhavati.

punaścāparaṃ bhikṣavaḥ śāriputraḥ sarvaśo vijñānānantyāyatanaṃ samatikramya nāsti kiñcidityākiñcanyāyatanamupasampadya viharati. ye cākiñcanyāyatane dharmā — ākiñcanyāyatanasaṃjñā ca cittaikāgratā ca, sparśo vedanā saṃjñā cetanā cittaṃ chando'dhimokṣo vīryaṃ smṛtirupekṣā manasikāraḥ — te'sya dharmā anupadavyavasthitā bhavanti. te'sya dharmā viditā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti. sa evaṃ prajānāti — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. so'styuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārādastītyevāsya bhavati.

punaścāparaṃ bhikṣavaḥ śāriputraḥ sarvaśa ākiñcanyāyatanaṃ samatikramya naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanamupasampadya viharati. sa tasyāḥ samāpatteḥ smṛto vyuttiṣṭhati. sa tasyāḥ samāpatteḥ smṛto vyutthāya ye dharmā atītā niruddhā vipariṇatāstāndharmānsamanupaśyati — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. so'styuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārādastītyevāsya bhavati.

punaścāparaṃ bhikṣavaḥ śāriputraḥ sarvaśo naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanaṃ samatikramya saṃjñāvedayitanirodhamupasampadya viharati. prajñayā cāsya dṛṣṭvāsravāḥ parikṣīṇā bhavanti. sa tasyāḥ samāpatteḥ smṛto vyuttiṣṭhati. sa tasyāḥ samāpatteḥ smṛto vyutthāya ye dharmā atītā niruddhā vipariṇatāstāndharmānsamanupaśyati — evaṃ kileme dharmā abhūtvā sambhavanti, bhūtvā prativiyantīti. sa teṣu dharmeṣvanupāyo'napāyo'niḥśrito'pratibaddho vipramukto visaṃyukto vimaryādīkṛtena cetasā viharati. sa nāstyuttaraṃ niḥsaraṇamiti prajānāti. tadbahulīkārānnāstītyevāsya bhavati.

yaṃ khalu taṃ bhikṣavaḥ samyagvadanvadet — vaśīprāptaḥ pāramīprāpta ārye śīle, vaśīprāptaḥ pāramīprāpta ārye samādhau, vaśīprāptaḥ pāramīprāpta āryāyāṃ prajñāyāṃ, vaśīprāptaḥ pāramīprāpta āryāyāṃ vimuktāviti, śāriputrameva taṃ samyagvadanvadet — vaśīprāptaḥ pāramīprāpta ārye śīle, vaśīprāptaḥ pāramīprāpta ārye samādhau, vaśīprāptaḥ pāramīprāpta āryāyāṃ prajñāyāṃ, vaśīprāptaḥ pāramīprāpta āryāyāṃ vimuktāviti. yaṃ khalu taṃ bhikṣavaḥ samyagvadanvadet — bhagavataḥ putra auraso mukhato jāto dharmajo dharmanirmito dharmadāyādo no āmiṣadāyāda iti, śāriputrameva taṃ samyagvadanvadet — bhagavataḥ putra auraso mukhato jāto dharmajo dharmanirmito dharmadāyādo no āmiṣadāyāda iti. śāriputro bhikṣavastathāgatenānuttaraṃ dharmacakraṃ pravartitaṃ samyagevānupravartayatīti.

idamavocadbhagavān. āptamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandiṣuriti.

anupadasūtraṃ niṣṭhitaṃ prathamam..

← mn110 
mn 
 mn112 →
Search
buddhism/mn/mn111.txt · Last modified: 2026/11/13 19:51