MN144 channovādasūtram
Summary: Visiting the terminally ill bhikṣu Channa who intends to end his agonizing suffering with a blade, Venerables Śāriputra and Mahācunda instruct him on the radical cessation of attachment to the five aggregates. Although Channa subsequently takes his own life, the Buddha confirms that he did so blamelessly, having severed all clinging and destroyed the āsravas in his final moments to achieve Arhatship.
मध्यमनिकाये उपरिपञ्चाशत्पाठे पञ्चमे षडायतनवर्गे छन्नोवादसूत्रं द्वितीयम्
एवं मया श्रुतम् — एकस्मिन्समये भगवान्राजगृहे विहरति स्म वेणुवने कलन्दकनिवापे। तेन खलु पुनः समयेनायुष्मांश्च शारिपुत्र आयुष्मांश्च महाचुन्द आयुष्मांश्च छन्नो गृध्रकूटे पर्वते विहरन्ति स्म। तेन खलु पुनः समयेनायुष्मांश्छन्न आबाधिकोऽभूद्दुःखितो बाढग्लानः। अथ खल्वायुष्माञ्शारिपुत्रः सायाह्नसमये प्रतिसंलयानाद्व्युत्थितो येनायुष्मान्महाचुन्दस्तेनोपसमक्रमीत्; उपसङ्क्रम्यायुष्मन्तं महाचुन्दमेतदवोचत् — आयावायुष्मंश्चुन्द, येनायुष्मांश्छन्नस्तेनोपसङ्क्रमिष्यावो ग्लानप्रच्छकाविति। एवमायुष्मन्निति खल्वायुष्मान्महाचुन्द आयुष्मते शारिपुत्राय प्रत्यश्रौषीत्।
अथ खल्वायुष्मांश्च शारिपुत्र आयुष्मांश्च महाचुन्दो येनायुष्मांश्छन्नस्तेनोपसमक्रमिष्टाम्; उपसङ्क्रम्यायुष्मता छन्नेन सार्धं सममोदिषाताम्। सम्मोदनीयां कथां सारणीयां व्यतिसार्यैकान्ते न्यषदताम्। एकान्ते निषण्णः खल्वायुष्माञ्शारिपुत्र आयुष्मन्तं छन्नमेतदवोचत् — कच्चित्त आयुष्मंश्छन्न क्षमणीयं कच्चिद्यापनीयम्? कच्चित्ते दुःखा वेदनाः प्रतिक्रामन्ति नाभिक्रामन्ति, प्रतिक्रम आसां प्रज्ञायते नाभिक्रम इति?
न म आयुष्मञ्शारिपुत्र क्षमणीयं न यापनीयम्। बाढा मे दुःखा वेदना अभिक्रामन्ति न प्रतिक्रामन्ति, अभिक्रम आसां प्रज्ञायते न प्रतिक्रमः। तद्यथाप्यायुष्मञ्शारिपुत्र बलवान्पुरुषस्तीक्ष्णेन शिखरेण मूर्धन्यभिमथ्नीयात् — एवमेव खलु म आयुष्मञ्शारिपुत्राधिमात्रा वाता मूर्धन्युद्घ्नन्ति। न म आयुष्मञ्शारिपुत्र क्षमणीयं न यापनीयम्। बाढा मे दुःखा वेदना अभिक्रामन्ति न प्रतिक्रामन्ति, अभिक्रम आसां प्रज्ञायते न प्रतिक्रमः। तद्यथाप्यायुष्मञ्शारिपुत्र बलवान्पुरुषो दृढेन वरत्राखण्डेन शिरसि शिरोवेष्टनं दद्यात् — एवमेव खलु म आयुष्मञ्शारिपुत्राधिमात्रा शिरसि शिरोवेदना। न म आयुष्मञ्शारिपुत्र क्षमणीयं न यापनीयम्। बाढा मे दुःखा वेदना अभिक्रामन्ति न प्रतिक्रामन्ति, अभिक्रम आसां प्रज्ञायते न प्रतिक्रमः। तद्यथाप्यायुष्मञ्शारिपुत्र दक्षो गोघातको वा गोघातकान्तेवासी वा तीक्ष्णेन गोविकर्तनेन कुक्षिं परिकृन्तेत् — एवमेव खलु म आयुष्मञ्शारिपुत्राधिमात्रा वाताः कुक्षिं परिकृन्तन्ति। न म आयुष्मञ्शारिपुत्र क्षमणीयं न यापनीयम्। बाढा मे दुःखा वेदना अभिक्रामन्ति न प्रतिक्रामन्ति, अभिक्रम आसां प्रज्ञायते न प्रतिक्रमः। तद्यथाप्यायुष्मञ्शारिपुत्र द्वौ बलवन्तौ पुरुषौ दुर्बलतरं पुरुषं नानाबाह्वोर्गृहीत्वाङ्गारकर्ष्वां सन्तापयेतां सम्परितापयेताम् — एवमेव खलु म आयुष्मञ्शारिपुत्राधिमात्रः काये दाहः। न म आयुष्मञ्शारिपुत्र क्षमणीयं न यापनीयम्। बाढा मे दुःखा वेदना अभिक्रामन्ति न प्रतिक्रामन्ति, अभिक्रम आसां प्रज्ञायते न प्रतिक्रमः। शस्त्रमायुष्मञ्शारिपुत्राहरिष्यामि, नाकाङ्क्षामि जीवितमिति।
मायुष्मांश्छन्नः शस्त्रमाहार्षीत्। यापयत्वायुष्मांश्छन्नः। यापयन्तं वयमायुष्मन्तं छन्नमिच्छामः। चेदायुष्मतश्छन्नस्य न सन्ति सप्रायाणि भोजनान्यहमायुष्मते छन्नाय सप्रायाणि भोजनानि पर्येषिष्यामि। चेदायुष्मतश्छन्नस्य न सन्ति सप्रायाणि भैषज्यान्यहमायुष्मते छन्नाय सप्रायाणि भैषज्यानि पर्येषिष्यामि। चेदायुष्मतश्छन्नस्य न सन्ति प्रतिरूपा उपस्थायका अहमायुष्मन्तं छन्नमुपस्थास्यामि। मायुष्मांश्छन्नः शस्त्रमाहार्षीत्। यापयत्वायुष्मांश्छन्नः। यापयन्तं वयमायुष्मन्तं छन्नमिच्छाम इति।
नापि म आयुष्मञ्शारिपुत्र न सन्ति सप्रायाणि भोजनानि, नापि मे न सन्ति सप्रायाणि भैषज्यानि, नापि मे न सन्ति प्रतिरूपा उपस्थायकाः; अपि त्वायुष्मञ्शारिपुत्र परिचरितो मया शास्ता दीर्घरात्रं मनापेनैव नामनापेन। एतद्ध्यायुष्मञ्शारिपुत्र श्रावकस्य प्रतिरूपं यच्छास्तारं परिचरेन्मनापेनैव नामनापेन। अनुपवद्यं छन्नो भिक्षुः शस्त्रमाहरिष्यतीत्येवमेतदायुष्मञ्शारिपुत्र धारयेति। पृच्छेम वयमायुष्मन्तं छन्नं कञ्चिदेव देशं चेदायुष्मांश्छन्नोऽवकाशं करोति प्रश्नस्य व्याकरणायेति। पृच्छायुष्मञ्शारिपुत्र, श्रुत्वा वेदिष्यामीति।
चक्षुरायुष्मंश्छन्न चक्षुर्विज्ञानं चक्षुर्विज्ञानविज्ञातव्यान्धर्मान् — एतन्ममैषोऽहमस्म्येष म आत्मेति समनुपश्यसि? श्रोत्रमायुष्मंश्छन्न श्रोत्रविज्ञानम् (पूर्ववत्) घ्राणमायुष्मंश्छन्न घ्राणविज्ञानम् (पूर्ववत्) जिह्वामायुष्मंश्छन्न जिह्वाविज्ञानम् (पूर्ववत्) कायमायुष्मंश्छन्न कायविज्ञानम् (पूर्ववत्) मन आयुष्मंश्छन्न मनोविज्ञानं मनोविज्ञानविज्ञातव्यान्धर्मान् — एतन्ममैषोऽहमस्म्येष म आत्मेति समनुपश्यसीति?
चक्षुरायुष्मञ्शारिपुत्र चक्षुर्विज्ञानं चक्षुर्विज्ञानविज्ञातव्यान्धर्मान् — नैतन्मम, नैषोऽहमस्मि, नैष म आत्मेति समनुपश्यामि। श्रोत्रमायुष्मञ्शारिपुत्र (पूर्ववत्) घ्राणमायुष्मञ्शारिपुत्र (पूर्ववत्) जिह्वामायुष्मञ्शारिपुत्र (पूर्ववत्) कायमायुष्मञ्शारिपुत्र (पूर्ववत्) मन आयुष्मञ्शारिपुत्र मनोविज्ञानं मनोविज्ञानविज्ञातव्यान्धर्मान् — नैतन्मम, नैषोऽहमस्मि, नैष म आत्मेति समनुपश्यामीति।
चक्षुष्यायुष्मंश्छन्न चक्षुर्विज्ञाने चक्षुर्विज्ञानविज्ञातव्येषु धर्मेषु किं दृष्ट्वा किमभिज्ञाय चक्षुश्चक्षुर्विज्ञानं चक्षुर्विज्ञानविज्ञातव्यान्धर्मान् — नैतन्मम, नैषोऽहमस्मि, नैष म आत्मेति समनुपश्यसि? श्रोत्र आयुष्मंश्छन्न श्रोत्रविज्ञाने (पूर्ववत्) घ्राण आयुष्मंश्छन्न घ्राणविज्ञाने (पूर्ववत्) जिह्वायामायुष्मंश्छन्न जिह्वाविज्ञाने (पूर्ववत्) काय आयुष्मंश्छन्न कायविज्ञाने (पूर्ववत्) मनस्यायुष्मंश्छन्न मनोविज्ञाने मनोविज्ञानविज्ञातव्येषु धर्मेषु किं दृष्ट्वा किमभिज्ञाय मनो मनोविज्ञानं मनोविज्ञानविज्ञातव्यान्धर्मान् — नैतन्मम, नैषोऽहमस्मि, नैष म आत्मेति समनुपश्यसीति?
चक्षुष्यायुष्मञ्शारिपुत्र चक्षुर्विज्ञाने चक्षुर्विज्ञानविज्ञातव्येषु धर्मेषु निरोधं दृष्ट्वा निरोधमभिज्ञाय चक्षुश्चक्षुर्विज्ञानं चक्षुर्विज्ञानविज्ञातव्यान्धर्मान् — नैतन्मम, नैषोऽहमस्मि, नैष म आत्मेति समनुपश्यामि। श्रोत्र आयुष्मञ्शारिपुत्र श्रोत्रविज्ञाने (पूर्ववत्) घ्राण आयुष्मञ्शारिपुत्र घ्राणविज्ञाने (पूर्ववत्) जिह्वायामायुष्मञ्शारिपुत्र जिह्वाविज्ञाने (पूर्ववत्) काय आयुष्मञ्शारिपुत्र कायविज्ञाने (पूर्ववत्) मनस्यायुष्मञ्शारिपुत्र मनोविज्ञाने मनोविज्ञानविज्ञातव्येषु धर्मेषु निरोधं दृष्ट्वा निरोधमभिज्ञाय मनो मनोविज्ञानं मनोविज्ञानविज्ञातव्यान्धर्मान् — नैतन्मम, नैषोऽहमस्मि, नैष म आत्मेति समनुपश्यामीति।
एवमुक्त आयुष्मान्महाचुन्द आयुष्मन्तं छन्नमेतदवोचत् — तस्मादिहायुष्मंश्छन्नेदमपि तस्य भगवतः शासनं नित्यकल्पं मनसि कर्तव्यम् — निश्रितस्य चलितमनिश्रितस्य चलितं नास्ति। चलितेऽसति प्रश्रब्धिः, प्रश्रब्ध्यां सत्यां नतिर्न भवति। नत्यामसत्यामागतिगतिर्न भवति। आगतिगत्यामसत्यां च्युत्युपपातो न भवति। च्युत्युपपातेऽसति नैवेह न परत्र नोभयमन्तरेण। एष एवान्तो दुःखस्येति। अथ खल्वायुष्मांश्च शारिपुत्र आयुष्मांश्च महाचुन्द आयुष्मन्तं छन्नमनेनाववादेनावोद्योत्थायासनात्प्राक्रमिष्टाम्।
अथ खल्वायुष्मांश्छन्नोऽचिरप्रक्रान्ते चायुष्मति शारिपुत्रे चायुष्मति महाचुन्दे शस्त्रमाहार्षीत्। अथ खल्वायुष्माञ्शारिपुत्रो येन भगवांस्तेनोपसमक्रमीत्; उपसङ्क्रम्य भगवन्तमभिवाद्यैकान्ते न्यषदत्। एकान्ते निषण्णः खल्वायुष्माञ्शारिपुत्रो भगवन्तमेतदवोचत् — आयुष्मता भदन्त छन्नेन शस्त्रमाहृतम्। तस्य का गतिः, कोऽभिसम्पराय इति? ननु ते शारिपुत्र छन्नेन भिक्षुणा सम्मुखमेवानुपवद्यता व्याकृतेति? अस्ति भदन्त पूर्वाजिरो नाम वृजिग्रामः। तत्रायुष्मतश्छन्नस्य मित्रकुलानि सुहृत्कुलान्युपवद्यकुलानीति। सन्ति ह्येतानि शारिपुत्र छन्नस्य भिक्षोर्मित्रकुलानि सुहृत्कुलान्युपवद्यकुलानि। नाहं शारिपुत्रैतावता सोपवद्य इति वदामि। यः खलु शारिपुत्रेमं च कायं निक्षिपत्यन्यं च कायमुपादत्ते तमहं सोपवद्य इति वदामि। तच्छन्नस्य भिक्षोर्नास्ति। अनुपवद्यश्छन्नो भिक्षुः शस्त्रमाहार्षीदित्येवमेतच्छारिपुत्र धारयेति।
इदमवोचद्भगवान्। आत्तमना आयुष्माञ्शारिपुत्रो भगवतो भाषितमभ्यनन्दीदिति।
छन्नोवादसूत्रं निष्ठितं द्वितीयम्।
—
madhyamanikāye uparipañcāśatpāṭhe pañcame ṣaḍāyatanavarge channovādasūtraṃ dvitīyam
evaṃ mayā śrutam — ekasminsamaye bhagavānrājagṛhe viharati sma veṇuvane kalandakanivāpe. tena khalu punaḥ samayenāyuṣmāṃśca śāriputra āyuṣmāṃśca mahācunda āyuṣmāṃśca channo gṛdhrakūṭe parvate viharanti sma. tena khalu punaḥ samayenāyuṣmāṃśchanna ābādhiko'bhūdduḥkhito bāḍhaglānaḥ. atha khalvāyuṣmāñśāriputraḥ sāyāhnasamaye pratisaṃlayānādvyutthito yenāyuṣmānmahācundastenopasamakramīt; upasaṅkramyāyuṣmantaṃ mahācundametadavocat — āyāvāyuṣmaṃścunda, yenāyuṣmāṃśchannastenopasaṅkramiṣyāvo glānapracchakāviti. evamāyuṣmanniti khalvāyuṣmānmahācunda āyuṣmate śāriputrāya pratyaśrauṣīt.
atha khalvāyuṣmāṃśca śāriputra āyuṣmāṃśca mahācundo yenāyuṣmāṃśchannastenopasamakramiṣṭām; upasaṅkramyāyuṣmatā channena sārdhaṃ samamodiṣātām. sammodanīyāṃ kathāṃ sāraṇīyāṃ vyatisāryaikānte nyaṣadatām. ekānte niṣaṇṇaḥ khalvāyuṣmāñśāriputra āyuṣmantaṃ channametadavocat — kaccitta āyuṣmaṃśchanna kṣamaṇīyaṃ kaccidyāpanīyam? kaccitte duḥkhā vedanāḥ pratikrāmanti nābhikrāmanti, pratikrama āsāṃ prajñāyate nābhikrama iti?
na ma āyuṣmañśāriputra kṣamaṇīyaṃ na yāpanīyam. bāḍhā me duḥkhā vedanā abhikrāmanti na pratikrāmanti, abhikrama āsāṃ prajñāyate na pratikramaḥ. tadyathāpyāyuṣmañśāriputra balavānpuruṣastīkṣṇena śikhareṇa mūrdhanyabhimathnīyāt — evameva khalu ma āyuṣmañśāriputrādhimātrā vātā mūrdhanyudghnanti. na ma āyuṣmañśāriputra kṣamaṇīyaṃ na yāpanīyam. bāḍhā me duḥkhā vedanā abhikrāmanti na pratikrāmanti, abhikrama āsāṃ prajñāyate na pratikramaḥ. tadyathāpyāyuṣmañśāriputra balavānpuruṣo dṛḍhena varatrākhaṇḍena śirasi śiroveṣṭanaṃ dadyāt — evameva khalu ma āyuṣmañśāriputrādhimātrā śirasi śirovedanā. na ma āyuṣmañśāriputra kṣamaṇīyaṃ na yāpanīyam. bāḍhā me duḥkhā vedanā abhikrāmanti na pratikrāmanti, abhikrama āsāṃ prajñāyate na pratikramaḥ. tadyathāpyāyuṣmañśāriputra dakṣo goghātako vā goghātakāntevāsī vā tīkṣṇena govikartanena kukṣiṃ parikṛntet — evameva khalu ma āyuṣmañśāriputrādhimātrā vātāḥ kukṣiṃ parikṛntanti. na ma āyuṣmañśāriputra kṣamaṇīyaṃ na yāpanīyam. bāḍhā me duḥkhā vedanā abhikrāmanti na pratikrāmanti, abhikrama āsāṃ prajñāyate na pratikramaḥ. tadyathāpyāyuṣmañśāriputra dvau balavantau puruṣau durbalataraṃ puruṣaṃ nānābāhvorgṛhītvāṅgārakarṣvāṃ santāpayetāṃ samparitāpayetām — evameva khalu ma āyuṣmañśāriputrādhimātraḥ kāye dāhaḥ. na ma āyuṣmañśāriputra kṣamaṇīyaṃ na yāpanīyam. bāḍhā me duḥkhā vedanā abhikrāmanti na pratikrāmanti, abhikrama āsāṃ prajñāyate na pratikramaḥ. śastramāyuṣmañśāriputrāhariṣyāmi, nākāṅkṣāmi jīvitamiti.
māyuṣmāṃśchannaḥ śastramāhārṣīt. yāpayatvāyuṣmāṃśchannaḥ. yāpayantaṃ vayamāyuṣmantaṃ channamicchāmaḥ. cedāyuṣmataśchannasya na santi saprāyāṇi bhojanānyahamāyuṣmate channāya saprāyāṇi bhojanāni paryeṣiṣyāmi. cedāyuṣmataśchannasya na santi saprāyāṇi bhaiṣajyānyahamāyuṣmate channāya saprāyāṇi bhaiṣajyāni paryeṣiṣyāmi. cedāyuṣmataśchannasya na santi pratirūpā upasthāyakā ahamāyuṣmantaṃ channamupasthāsyāmi. māyuṣmāṃśchannaḥ śastramāhārṣīt. yāpayatvāyuṣmāṃśchannaḥ. yāpayantaṃ vayamāyuṣmantaṃ channamicchāma iti.
nāpi ma āyuṣmañśāriputra na santi saprāyāṇi bhojanāni, nāpi me na santi saprāyāṇi bhaiṣajyāni, nāpi me na santi pratirūpā upasthāyakāḥ; api tvāyuṣmañśāriputra paricarito mayā śāstā dīrgharātraṃ manāpenaiva nāmanāpena. etaddhyāyuṣmañśāriputra śrāvakasya pratirūpaṃ yacchāstāraṃ paricarenmanāpenaiva nāmanāpena. anupavadyaṃ channo bhikṣuḥ śastramāhariṣyatītyevametadāyuṣmañśāriputra dhārayeti. pṛcchema vayamāyuṣmantaṃ channaṃ kañcideva deśaṃ cedāyuṣmāṃśchanno'vakāśaṃ karoti praśnasya vyākaraṇāyeti. pṛcchāyuṣmañśāriputra, śrutvā vediṣyāmīti.
cakṣurāyuṣmaṃśchanna cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānavijñātavyāndharmān — etanmamaiṣo'hamasmyeṣa ma ātmeti samanupaśyasi? śrotramāyuṣmaṃśchanna śrotravijñānam (pūrvavat) ghrāṇamāyuṣmaṃśchanna ghrāṇavijñānam (pūrvavat) jihvāmāyuṣmaṃśchanna jihvāvijñānam (pūrvavat) kāyamāyuṣmaṃśchanna kāyavijñānam (pūrvavat) mana āyuṣmaṃśchanna manovijñānaṃ manovijñānavijñātavyāndharmān — etanmamaiṣo'hamasmyeṣa ma ātmeti samanupaśyasīti?
cakṣurāyuṣmañśāriputra cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānavijñātavyāndharmān — naitanmama, naiṣo'hamasmi, naiṣa ma ātmeti samanupaśyāmi. śrotramāyuṣmañśāriputra (pūrvavat) ghrāṇamāyuṣmañśāriputra (pūrvavat) jihvāmāyuṣmañśāriputra (pūrvavat) kāyamāyuṣmañśāriputra (pūrvavat) mana āyuṣmañśāriputra manovijñānaṃ manovijñānavijñātavyāndharmān — naitanmama, naiṣo'hamasmi, naiṣa ma ātmeti samanupaśyāmīti.
cakṣuṣyāyuṣmaṃśchanna cakṣurvijñāne cakṣurvijñānavijñātavyeṣu dharmeṣu kiṃ dṛṣṭvā kimabhijñāya cakṣuścakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānavijñātavyāndharmān — naitanmama, naiṣo'hamasmi, naiṣa ma ātmeti samanupaśyasi? śrotra āyuṣmaṃśchanna śrotravijñāne (pūrvavat) ghrāṇa āyuṣmaṃśchanna ghrāṇavijñāne (pūrvavat) jihvāyāmāyuṣmaṃśchanna jihvāvijñāne (pūrvavat) kāya āyuṣmaṃśchanna kāyavijñāne (pūrvavat) manasyāyuṣmaṃśchanna manovijñāne manovijñānavijñātavyeṣu dharmeṣu kiṃ dṛṣṭvā kimabhijñāya mano manovijñānaṃ manovijñānavijñātavyāndharmān — naitanmama, naiṣo'hamasmi, naiṣa ma ātmeti samanupaśyasīti?
cakṣuṣyāyuṣmañśāriputra cakṣurvijñāne cakṣurvijñānavijñātavyeṣu dharmeṣu nirodhaṃ dṛṣṭvā nirodhamabhijñāya cakṣuścakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānavijñātavyāndharmān — naitanmama, naiṣo'hamasmi, naiṣa ma ātmeti samanupaśyāmi. śrotra āyuṣmañśāriputra śrotravijñāne (pūrvavat) ghrāṇa āyuṣmañśāriputra ghrāṇavijñāne (pūrvavat) jihvāyāmāyuṣmañśāriputra jihvāvijñāne (pūrvavat) kāya āyuṣmañśāriputra kāyavijñāne (pūrvavat) manasyāyuṣmañśāriputra manovijñāne manovijñānavijñātavyeṣu dharmeṣu nirodhaṃ dṛṣṭvā nirodhamabhijñāya mano manovijñānaṃ manovijñānavijñātavyāndharmān — naitanmama, naiṣo'hamasmi, naiṣa ma ātmeti samanupaśyāmīti.
evamukta āyuṣmānmahācunda āyuṣmantaṃ channametadavocat — tasmādihāyuṣmaṃśchannedamapi tasya bhagavataḥ śāsanaṃ nityakalpaṃ manasi kartavyam — niśritasya calitamaniśritasya calitaṃ nāsti. calite'sati praśrabdhiḥ, praśrabdhyāṃ satyāṃ natirna bhavati. natyāmasatyāmāgatigatirna bhavati. āgatigatyāmasatyāṃ cyutyupapāto na bhavati. cyutyupapāte'sati naiveha na paratra nobhayamantareṇa. eṣa evānto duḥkhasyeti. atha khalvāyuṣmāṃśca śāriputra āyuṣmāṃśca mahācunda āyuṣmantaṃ channamanenāvavādenāvodyotthāyāsanātprākramiṣṭām.
atha khalvāyuṣmāṃśchanno'ciraprakrānte cāyuṣmati śāriputre cāyuṣmati mahācunde śastramāhārṣīt. atha khalvāyuṣmāñśāriputro yena bhagavāṃstenopasamakramīt; upasaṅkramya bhagavantamabhivādyaikānte nyaṣadat. ekānte niṣaṇṇaḥ khalvāyuṣmāñśāriputro bhagavantametadavocat — āyuṣmatā bhadanta channena śastramāhṛtam. tasya kā gatiḥ, ko'bhisamparāya iti? nanu te śāriputra channena bhikṣuṇā sammukhamevānupavadyatā vyākṛteti? asti bhadanta pūrvājiro nāma vṛjigrāmaḥ. tatrāyuṣmataśchannasya mitrakulāni suhṛtkulānyupavadyakulānīti. santi hyetāni śāriputra channasya bhikṣormitrakulāni suhṛtkulānyupavadyakulāni. nāhaṃ śāriputraitāvatā sopavadya iti vadāmi. yaḥ khalu śāriputremaṃ ca kāyaṃ nikṣipatyanyaṃ ca kāyamupādatte tamahaṃ sopavadya iti vadāmi. tacchannasya bhikṣornāsti. anupavadyaśchanno bhikṣuḥ śastramāhārṣīdityevametacchāriputra dhārayeti.
idamavocadbhagavān. āttamanā āyuṣmāñśāriputro bhagavato bhāṣitamabhyanandīditi.
channovādasūtraṃ niṣṭhitaṃ dvitīyam.