You are here: Home » buddhism » mn » mn59
You are not allowed to perform this action
← mn58 
 mn60 →

MN59 bahuvedanīyasūtram

Summary: The Buddha resolves a debate regarding whether feelings (vedanā) should be classified into two or three types by explaining that he expounds feeling through diverse analytical frameworks depending on the instructional context. He details a progressive hierarchy of happiness that ascends from coarse sensual enjoyment through the refined absorptions to the cessation of perception and feeling (saṃjñāvedayitanirodha), confirming that unconditioned cessation is supreme bliss.

मध्यमनिकाये मध्यमपञ्चाशत्पाठे गृहपतिवर्गे बहुवेदनीयसूत्रं नवमम्

एवं मया श्रुतम् — एकस्मिन्समये भगवाञ्छ्रावस्त्यां विहरति स्म जेतवनेऽनाथपिण्डदस्यारामे। अथ खलु पञ्चकङ्गः स्थपतिर्येनायुष्मानुदायी तेनोपासङ्क्रमीत्। उपसङ्क्रम्यायुष्मन्तमुदायिनमभिवाद्यैकान्ते न्यषदत्। एकान्ते निषण्णः खलु पञ्चकङ्गः स्थपतिरायुष्मन्तमुदायिनमेतदवोचत् — कति नु खलु भदन्तोदायिन्वेदना उक्ता भगवतेति। तिस्रः खलु स्थपते वेदना उक्ता भगवता — सुखा वेदना, दुःखा वेदनादुःखासुखा वेदना — इमाः खलु स्थपते तिस्रो वेदना उक्ता भगवतेति। एवमुक्ते पञ्चकङ्गः स्थपतिरायुष्मन्तमुदायिनमेतदवोचत् — न खलु भदन्तोदायिन्तिस्रो वेदना उक्ता भगवता, द्वे वेदने उक्ते भगवता — सुखा वेदना, दुःखा वेदना। यायं भदन्तादुःखासुखा वेदना, शान्त एषा प्रणीते सुख उक्ता भगवतेति। द्वितीयमपि खल्वायुष्मानुदायी पञ्चकङ्गं स्थपतिमेतदवोचत् — न खलु गृहपते द्वे वेदने उक्ते भगवता, तिस्रो वेदना उक्ता भगवता — सुखा वेदना, दुःखा वेदनादुःखासुखा वेदना — इमाः खलु स्थपते तिस्रो वेदना उक्ता भगवतेति। द्वितीयमपि खलु पञ्चकङ्गः स्थपतिरायुष्मन्तमुदायिनमेतदवोचत् — न खलु भदन्तोदायिन्तिस्रो वेदना उक्ता भगवता, द्वे वेदने उक्ते भगवता — सुखा वेदना, दुःखा वेदना। यायं भदन्तादुःखासुखा वेदना, शान्त एषा प्रणीते सुख उक्ता भगवतेति। तृतीयमपि खल्वायुष्मानुदायी पञ्चकङ्गं स्थपतिमेतदवोचत् — न खलु स्थपते द्वे वेदने उक्ते भगवता, तिस्रो वेदना उक्ता भगवता — सुखा वेदना, दुःखा वेदनादुःखासुखा वेदना — इमाः खलु स्थपते तिस्रो वेदना उक्ता भगवतेति। तृतीयमपि खलु पञ्चकङ्गः स्थपतिरायुष्मन्तमुदायिनमेतदवोचत् — न खलु भदन्तोदायिन्तिस्रो वेदना उक्ता भगवता, द्वे वेदने उक्ते भगवता — सुखा वेदना, दुःखा वेदना। यायं भदन्तादुःखासुखा वेदना, शान्त एषा प्रणीते सुख उक्ता भगवतेति। नैव खल्वशकदायुष्मानुदायी पञ्चकङ्गं स्थपतिं संज्ञापयितुं न पुनरशकत्पञ्चकङ्गः स्थपतिरायुष्मन्तमुदायिनं संज्ञापयितुम्।

अश्रौषीत्खल्वायुष्मानानन्द आयुष्मत उदायिनः पञ्चकङ्गेन स्थपतिना सार्धमिमं कथासंलापम्। अथ खल्वायुष्मानानन्दो येन भगवांस्तेनोपासङ्क्रमीत्। उपसङ्क्रम्य भगवन्तमभिवाद्यैकान्ते न्यषदत्। एकान्ते निषण्णः खल्वायुष्मानानन्दो यावानभूदायुष्मत उदायिनः पञ्चकङ्गेन स्थपतिना सार्धं कथासंलापस्तं सर्वं भगवत आरूरुचत्। एवमुक्ते भगवानायुष्मन्तमानन्दमेतदवोचत् — सन्तमेव खल्वानन्द पर्यायं पञ्चकङ्गः स्थपतिरुदायिनो नाभ्यन्वमोदिष्ट, सन्तमेव च पुनः पर्यायमुदायी पञ्चकङ्गस्य स्थपतेर्नाभ्यन्वमोदिष्ट। द्वे अप्यानन्द वेदने उक्ते मया पर्यायेण, तिस्रोऽपि वेदना उक्ता मया पर्यायेण, पञ्चापि वेदना उक्ता मया पर्यायेण, षडपि वेदना उक्ता मया पर्यायेणाष्टादशापि वेदना उक्ता मया पर्यायेण, षट्त्रिंशदपि वेदना उक्ता मया पर्यायेणाष्टशतमपि वेदना उक्ता मया पर्यायेण। एवं पर्यायदेशितः खल्वानन्द मया धर्मः। एवं पर्यायदेशिते खल्वानन्द मया धर्मे येऽन्योन्यस्य सुभाषितं सुलपितं न समनुज्ञास्यन्ति न समनुमंस्यन्ते न समनुमोदिष्यन्ते, तेषामेतत्प्रतिकाङ्क्ष्यम् — भण्डनजाताः कलहजाता विवादापन्ना अन्योन्यं मुखशक्तिभिर्वितुदन्तो विहरिष्यन्ति। एवं पर्यायदेशितः खल्वानन्द मया धर्मः। एवं पर्यायदेशिते खल्वानन्द मया धर्मे येऽन्योन्यस्य सुभाषितं सुलपितं समनुज्ञास्यन्ति समनुमंस्यन्ते समनुमोदिष्यन्ते, तेषामेतत्प्रतिकाङ्क्ष्यम् — समग्राः संमोदमाना अविवदमानाः क्षीरोदकीभूता अन्योन्यं प्रियचक्षुर्भिः संपश्यन्तो विहरिष्यन्ति।

पञ्च खल्विम आनन्द कामगुणाः। कतमे पञ्च? चक्षुर्विज्ञेयानि रूपाणीष्टानि कान्तानि मनोज्ञानि प्रियरूपाणि कामोपसंहितानि रजनीयानि, श्रोत्रविज्ञेयाः शब्दाः (पूर्ववत्) घ्राणविज्ञेया गन्धाः (पूर्ववत्) जिह्वाविज्ञेया रसाः (पूर्ववत्) कायविज्ञेयानि स्प्रष्टव्यानीष्टानि कान्तानि मनोज्ञानि प्रियरूपाणि कामोपसंहितानि रजनीयानि — इमे खल्वानन्द पञ्च कामगुणाः। यत्खल्वानन्देमान्पञ्च कामगुणान्प्रतीत्योत्पद्यते सुखं सौमनस्यमिदमुच्यते कामसुखम्।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् — एतत्परमं सत्त्वाः सुखं सौमनस्यं प्रतिसंवेदयन्त इति — इदमस्य नानुजानामि। तत्कस्य हेतोः? अस्त्यानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च। कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुर्विविच्यैव कामैर्विविच्याकुशलैर्धर्मैः सवितर्कं सविचारं विवेकजं प्रीतिसुखं प्रथमं ध्यानमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् — एतत्परमं सत्त्वाः सुखं सौमनस्यं प्रतिसंवेदयन्त इति — इदमस्य नानुजानामि। तत्कस्य हेतोः? अस्त्यानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च। कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुर्वितर्कविचारयोर्व्युपशमात् (पूर्ववत्) द्वितीयं ध्यानमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् (पूर्ववत्) कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुः प्रीतेश्च विरागात् (पूर्ववत्) तृतीयं ध्यानमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् (पूर्ववत्) कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुः सुखस्य च प्रहाणात् (पूर्ववत्) चतुर्थं ध्यानमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् (पूर्ववत्) कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुः सर्वशो रूपसंज्ञानां समतिक्रमात्प्रतिघसंज्ञानामस्तंगमान्नानात्वसंज्ञानाममनसिकारादनन्तमाकाशमित्याकाशानन्त्यायतनमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् (पूर्ववत्) कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुः सर्वश आकाशानन्त्यायतनं समतिक्रम्यानन्तं विज्ञानमिति विज्ञानानन्त्यायतनमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् (पूर्ववत्) कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुः सर्वशो विज्ञानानन्त्यायतनं समतिक्रम्य नास्ति किञ्चिदित्याकिञ्चन्यायतनमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् (पूर्ववत्) कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुः सर्वश आकिञ्चन्यायतनं समतिक्रम्य नैवसंज्ञानासंज्ञायतनमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

यः खल्वानन्दैवं वदेत् — एतत्परमं सत्त्वाः सुखं सौमनस्यं प्रतिसंवेदयन्त इति — इदमस्य नानुजानामि। तत्कस्य हेतोः? अस्त्यानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च। कतमच्चानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च? इहानन्द भिक्षुः सर्वशो नैवसंज्ञानासंज्ञायतनं समतिक्रम्य संज्ञावेदयितनिरोधमुपसंपद्य विहरति। इदं खल्वानन्दैतस्मात्सुखादन्यत्सुखमभिक्रान्ततरं च प्रणीततरं च।

स्थानं खलु पुनरेतदानन्द विद्यते यदन्यतीर्थ्याः परिव्राजका एवं वदेयुः — संज्ञावेदयितनिरोधं श्रमणो गौतम आह, तं च सुखे प्रज्ञापयति। तदिदं किं स्वित्, तदिदं कथं स्विदिति। एवंवादिन आनन्दान्यतीर्थ्याः परिव्राजका एवं स्युर्वचनीयाः — न खल्वायुष्मन्तो भगवान्सुखामेव वेदनां संधाय सुखे प्रज्ञापयति, अपि चायुष्मन्तो यत्र यत्र सुखमुपलभ्यते यर्हि यर्हि, तत्तत्तथागतः सुखे प्रज्ञापयतीति।

इदमवोचद्भगवान्। आत्तमना आयुष्मानानन्दो भगवतो भाषितमभ्यनन्दीदिति।

बहुवेदनीयसूत्रं निष्ठितं नवमम्।

—

madhyamanikāye madhyamapañcāśatpāṭhe gṛhapativarge bahuvedanīyasūtraṃ navamam

evaṃ mayā śrutam — ekasminsamaye bhagavāñchrāvastyāṃ viharati sma jetavane'nāthapiṇḍadasyārāme. atha khalu pañcakaṅgaḥ sthapatiryenāyuṣmānudāyī tenopāsaṅkramīt. upasaṅkramyāyuṣmantamudāyinamabhivādyaikānte nyaṣadat. ekānte niṣaṇṇaḥ khalu pañcakaṅgaḥ sthapatirāyuṣmantamudāyinametadavocat — kati nu khalu bhadantodāyinvedanā uktā bhagavateti. tisraḥ khalu sthapate vedanā uktā bhagavatā — sukhā vedanā, duḥkhā vedanāduḥkhāsukhā vedanā — imāḥ khalu sthapate tisro vedanā uktā bhagavateti. evamukte pañcakaṅgaḥ sthapatirāyuṣmantamudāyinametadavocat — na khalu bhadantodāyintisro vedanā uktā bhagavatā, dve vedane ukte bhagavatā — sukhā vedanā, duḥkhā vedanā. yāyaṃ bhadantāduḥkhāsukhā vedanā, śānta eṣā praṇīte sukha uktā bhagavateti. dvitīyamapi khalvāyuṣmānudāyī pañcakaṅgaṃ sthapatimetadavocat — na khalu gṛhapate dve vedane ukte bhagavatā, tisro vedanā uktā bhagavatā — sukhā vedanā, duḥkhā vedanāduḥkhāsukhā vedanā — imāḥ khalu sthapate tisro vedanā uktā bhagavateti. dvitīyamapi khalu pañcakaṅgaḥ sthapatirāyuṣmantamudāyinametadavocat — na khalu bhadantodāyintisro vedanā uktā bhagavatā, dve vedane ukte bhagavatā — sukhā vedanā, duḥkhā vedanā. yāyaṃ bhadantāduḥkhāsukhā vedanā, śānta eṣā praṇīte sukha uktā bhagavateti. tṛtīyamapi khalvāyuṣmānudāyī pañcakaṅgaṃ sthapatimetadavocat — na khalu sthapate dve vedane ukte bhagavatā, tisro vedanā uktā bhagavatā — sukhā vedanā, duḥkhā vedanāduḥkhāsukhā vedanā — imāḥ khalu sthapate tisro vedanā uktā bhagavateti. tṛtīyamapi khalu pañcakaṅgaḥ sthapatirāyuṣmantamudāyinametadavocat — na khalu bhadantodāyintisro vedanā uktā bhagavatā, dve vedane ukte bhagavatā — sukhā vedanā, duḥkhā vedanā. yāyaṃ bhadantāduḥkhāsukhā vedanā, śānta eṣā praṇīte sukha uktā bhagavateti. naiva khalvaśakadāyuṣmānudāyī pañcakaṅgaṃ sthapatiṃ saṃjñāpayituṃ na punaraśakatpañcakaṅgaḥ sthapatirāyuṣmantamudāyinaṃ saṃjñāpayitum.

aśrauṣītkhalvāyuṣmānānanda āyuṣmata udāyinaḥ pañcakaṅgena sthapatinā sārdhamimaṃ kathāsaṃlāpam. atha khalvāyuṣmānānando yena bhagavāṃstenopāsaṅkramīt. upasaṅkramya bhagavantamabhivādyaikānte nyaṣadat. ekānte niṣaṇṇaḥ khalvāyuṣmānānando yāvānabhūdāyuṣmata udāyinaḥ pañcakaṅgena sthapatinā sārdhaṃ kathāsaṃlāpastaṃ sarvaṃ bhagavata ārūrucat. evamukte bhagavānāyuṣmantamānandametadavocat — santameva khalvānanda paryāyaṃ pañcakaṅgaḥ sthapatirudāyino nābhyanvamodiṣṭa, santameva ca punaḥ paryāyamudāyī pañcakaṅgasya sthapaternābhyanvamodiṣṭa. dve apyānanda vedane ukte mayā paryāyeṇa, tisro'pi vedanā uktā mayā paryāyeṇa, pañcāpi vedanā uktā mayā paryāyeṇa, ṣaḍapi vedanā uktā mayā paryāyeṇāṣṭādaśāpi vedanā uktā mayā paryāyeṇa, ṣaṭtriṃśadapi vedanā uktā mayā paryāyeṇāṣṭaśatamapi vedanā uktā mayā paryāyeṇa. evaṃ paryāyadeśitaḥ khalvānanda mayā dharmaḥ. evaṃ paryāyadeśite khalvānanda mayā dharme ye'nyonyasya subhāṣitaṃ sulapitaṃ na samanujñāsyanti na samanumaṃsyante na samanumodiṣyante, teṣāmetatpratikāṅkṣyam — bhaṇḍanajātāḥ kalahajātā vivādāpannā anyonyaṃ mukhaśaktibhirvitudanto vihariṣyanti. evaṃ paryāyadeśitaḥ khalvānanda mayā dharmaḥ. evaṃ paryāyadeśite khalvānanda mayā dharme ye'nyonyasya subhāṣitaṃ sulapitaṃ samanujñāsyanti samanumaṃsyante samanumodiṣyante, teṣāmetatpratikāṅkṣyam — samagrāḥ saṃmodamānā avivadamānāḥ kṣīrodakībhūtā anyonyaṃ priyacakṣurbhiḥ saṃpaśyanto vihariṣyanti.

pañca khalvima ānanda kāmaguṇāḥ. katame pañca? cakṣurvijñeyāni rūpāṇīṣṭāni kāntāni manojñāni priyarūpāṇi kāmopasaṃhitāni rajanīyāni, śrotravijñeyāḥ śabdāḥ (pūrvavat) ghrāṇavijñeyā gandhāḥ (pūrvavat) jihvāvijñeyā rasāḥ (pūrvavat) kāyavijñeyāni spraṣṭavyānīṣṭāni kāntāni manojñāni priyarūpāṇi kāmopasaṃhitāni rajanīyāni — ime khalvānanda pañca kāmaguṇāḥ. yatkhalvānandemānpañca kāmaguṇānpratītyotpadyate sukhaṃ saumanasyamidamucyate kāmasukham.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet — etatparamaṃ sattvāḥ sukhaṃ saumanasyaṃ pratisaṃvedayanta iti — idamasya nānujānāmi. tatkasya hetoḥ? astyānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca. katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣurvivicyaiva kāmairvivicyākuśalairdharmaiḥ savitarkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet — etatparamaṃ sattvāḥ sukhaṃ saumanasyaṃ pratisaṃvedayanta iti — idamasya nānujānāmi. tatkasya hetoḥ? astyānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca. katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣurvitarkavicārayorvyupaśamāt (pūrvavat) dvitīyaṃ dhyānamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet (pūrvavat) katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣuḥ prīteśca virāgāt (pūrvavat) tṛtīyaṃ dhyānamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet (pūrvavat) katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣuḥ sukhasya ca prahāṇāt (pūrvavat) caturthaṃ dhyānamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet (pūrvavat) katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣuḥ sarvaśo rūpasaṃjñānāṃ samatikramātpratighasaṃjñānāmastaṃgamānnānātvasaṃjñānāmamanasikārādanantamākāśamityākāśānantyāyatanamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet (pūrvavat) katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣuḥ sarvaśa ākāśānantyāyatanaṃ samatikramyānantaṃ vijñānamiti vijñānānantyāyatanamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet (pūrvavat) katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣuḥ sarvaśo vijñānānantyāyatanaṃ samatikramya nāsti kiñcidityākiñcanyāyatanamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet (pūrvavat) katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣuḥ sarvaśa ākiñcanyāyatanaṃ samatikramya naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

yaḥ khalvānandaivaṃ vadet — etatparamaṃ sattvāḥ sukhaṃ saumanasyaṃ pratisaṃvedayanta iti — idamasya nānujānāmi. tatkasya hetoḥ? astyānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca. katamaccānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca? ihānanda bhikṣuḥ sarvaśo naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanaṃ samatikramya saṃjñāvedayitanirodhamupasaṃpadya viharati. idaṃ khalvānandaitasmātsukhādanyatsukhamabhikrāntataraṃ ca praṇītataraṃ ca.

sthānaṃ khalu punaretadānanda vidyate yadanyatīrthyāḥ parivrājakā evaṃ vadeyuḥ — saṃjñāvedayitanirodhaṃ śramaṇo gautama āha, taṃ ca sukhe prajñāpayati. tadidaṃ kiṃ svit, tadidaṃ kathaṃ sviditi. evaṃvādina ānandānyatīrthyāḥ parivrājakā evaṃ syurvacanīyāḥ — na khalvāyuṣmanto bhagavānsukhāmeva vedanāṃ saṃdhāya sukhe prajñāpayati, api cāyuṣmanto yatra yatra sukhamupalabhyate yarhi yarhi, tattattathāgataḥ sukhe prajñāpayatīti.

idamavocadbhagavān. āttamanā āyuṣmānānando bhagavato bhāṣitamabhyanandīditi.

bahuvedanīyasūtraṃ niṣṭhitaṃ navamam.

← mn58 
mn 
 mn60 →
Search
buddhism/mn/mn59.txt · Last modified: 2026/11/13 19:51