MĀ43 acetanīyasūtram
[Translated originally from the Sanskrit Sarvāstivāda Madhyamāgama to Classical Chinese by a team led by Sarvāstivāda scholar Gautama Saṃghadeva of Kāśmīra in 398CE.
Translated from the Chinese Taisho Tripiṭaka back to Sanskrit by Ramakrishnan Suryanarayanan in 2024-26.]
madhyamāgame'bhyāsasaṃyuktavarge'cetanīyasūtraṃ dvitīyam.
evaṃ mayā śrutam. ekasminsamaye bhagavāñchrāvastyāṃ viharati sma jetavane'nāthapiṇḍadasyārāme.
tasminsamaye bhagavānānandamāmantrayata— śīlavatānanda na cetayitavyam—avipratisāro me syāditi. dharmataiṣānanda yacchīlavānavipratisāraṃ labhate. avipratisāriṇānanda na cetayitavyam—prāmodyaṃ me syāditi. dharmataiṣānanda yadavipratisārī prāmodyaṃ labhate. pramuditenānanda na cetayitavyam—prītirme syāditi. dharmataiṣānanda yatpramuditaḥ prītiṃ labhate. prītimatānanda na cetayitavyam—kāyapraśrabdhirme syāditi. dharmataiṣānanda yatprītimānkāyapraśrabdhiṃ labhate. praśrabdhakāyenānanda na cetayitavyam—sukhaṃ pratisaṃvedayeyamiti. dharmataiṣānanda yatpraśrabdhakāyaḥ sukhaṃ pratisaṃvedayate. sukhitenānanda na cetayitavyam—cittasamādhirme syāditi. dharmataiṣānanda yatsukhitaścittasamādhiṃ labhate. samāhitenānanda na cetayitavyam—yathābhūtajñānadarśanaṃ labheyamiti. dharmataiṣānanda yatsamāhito yathābhūtajñānadarśanaṃ labhate. yathābhūtaṃ jānatā paśyatānanda na cetayitavyam—nirvedaṃ labheyamiti. dharmataiṣānanda yadyathābhūtaṃ jānanpaśyañca nirvedaṃ labhate. nirviṇṇenānanda na cetayitavyam—virāgaṃ labheyamiti. dharmataiṣānanda yannirviṇṇo virāgaṃ labhate. viraktenānanda na cetayitavyam—sarvarāgadveṣamohebhyo vimucyeyamiti. dharmataiṣānanda yadviraktaḥ sarvarāgadveṣamohebhyo vimucyate.
iti khalvānanda śīlapratyayādavipratisāraṃ labhate, avipratisārapratyayātprāmodyaṃ labhate, prāmodyapratyayātprītiṃ labhate, prītipratyayātpraśrabdhiṃ labhate, praśrabdhipratyayātsukhaṃ labhate, sukhapratyayāccittasamādhiṃ labhate. ānanda, bahuśruta āryaśrāvakaḥ samāhitacitto yathābhūtaṃ jānāti yathābhūtaṃ paśyati. yathābhūtajñānadarśanapratyayānnirvedaṃ labhate, nirvedapratyayādvirāgaṃ labhate, virāgapratyayādvimuktiṃ labhate, vimuktipratyayādvimuktamiti jñānaṃ bhavati—kṣīṇā jātiruṣitaṃ brahmacaryaṃ kṛtaṃ karaṇīyaṃ nāparamasmādbhavaparyāyaṃ yathābhūtaṃ prajānāti. iti khalvānanda dharmā dharmānparipūrayanti, dharmā dharmāṇāṃ pratyayā bhavanti. evamidaṃ śīlaṃ paramāya saṃvartate, yadutāpārātpāraṃ gamanāya.
idamavocadbhagavān. āttamanā āyuṣmānānandaste ca bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan.
acetanīyasūtraṃ dvitīyaṃ samāptam.