You are here: Home » buddhism » mn » mn123
You are not allowed to perform this action
← mn122 
 mn124 →

MN123 āścaryādbhutasūtram

Summary: Venerable Ānanda recites the extraordinary and miraculous events accompanying the Bodhisattva’s final conception and birth from the Tuṣita heaven, including celestial radiance illuminating abyssal cosmic realms, the immaculate purity of his mother, and his declaration of supremacy upon taking seven strides. The Buddha concludes by identifying an even more marvelous quality: his mindful, clearly comprehended observation of feelings, perceptions, and thoughts as they arise, persist, and vanish.

मध्यमनिकाये उपरिपञ्चाशत्पाठे शून्यतावर्गे आश्चर्याद्भुतसूत्रं तृतीयम्

एवं मया श्रुतम् — एकस्मिन्समये भगवाञ्छ्रावस्त्यां विहरति स्म जेतवनेऽनाथपिण्डदस्यारामे। अथ खलु संबहुलानां भिक्षूणां पश्चाद्भक्तं पिण्डपातप्रतिक्रान्तानामुपस्थानशालायां संनिषण्णानां संनिपतितानामियमन्तराकथोदपादि — आश्चर्यमायुष्मन्तोऽद्भुतमायुष्मन्तस्तथागतस्य महर्द्धिकता महानुभावता, यत्र हि नाम तथागतोऽतीतान्बुद्धान्परिनिर्वृतांश्छिन्नप्रपञ्चांश्छिन्नवर्त्मनः पर्यात्तवृत्तान्सर्वदुःखव्यतिवृत्ताञ्ज्ञास्यति — एवंजातयस्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपि, एवंनामानस्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपि, एवंगोत्रास्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपि, एवंशीलास्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपि, एवंधर्माणस्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपि, एवंप्रज्ञास्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपि, एवंविहारिणस्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपि, एवंविमुक्तास्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपीति! एवमुक्ते आयुष्मानानन्दस्तान्भिक्षूनेतदवोचत् — आश्चर्याश्चैवायुष्मन्तस्तथागता आश्चर्यधर्मसमन्वागताश्च, अद्भुताश्चैवायुष्मन्तस्तथागता अद्भुतधर्मसमन्वागताश्चेति। इयं च हीदं तेषां भिक्षूणामन्तराकथा विप्रकृताभूत्।

अथ खलु भगवान्सायाह्नसमये प्रतिसंलयानाद्व्युत्थितो येनोपस्थानशाला तेनोपासंक्रमीत्, उपसंक्रम्य प्रज्ञप्त आसने न्यषीदत्। निषद्य खलु भगवान्भिक्षूनामन्त्रयत — कया नु स्थ भिक्षव एतर्हि कथया संनिषण्णाः, का च पुनर्वोऽन्तराकथा विप्रकृतेति? इह भदन्तास्माकं पश्चाद्भक्तं पिण्डपातप्रतिक्रान्तानामुपस्थानशालायां संनिषण्णानां संनिपतितानामियमन्तराकथोदपादि — आश्चर्यमायुष्मन्तोऽद्भुतमायुष्मन्तस्तथागतस्य महर्द्धिकता महानुभावता, यत्र हि नाम तथागतोऽतीतान्बुद्धान्परिनिर्वृतांश्छिन्नप्रपञ्चांश्छिन्नवर्त्मनः पर्यात्तवृत्तान्सर्वदुःखव्यतिवृत्ताञ्ज्ञास्यति — एवंजातयस्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपि, एवंनामानः (पूर्ववत्) एवंगोत्राः (पूर्ववत्) एवंशीलाः (पूर्ववत्) एवंधर्माणः (पूर्ववत्) एवंप्रज्ञाः (पूर्ववत्) एवंविहारिणः (पूर्ववत्) एवंविमुक्तास्ते भगवन्तोऽभूवन्नित्यपीति! एवमुक्ते भदन्तायुष्मानानन्दोऽस्मानेतदवोचत् — आश्चर्याश्चैवायुष्मन्तस्तथागता आश्चर्यधर्मसमन्वागताश्च, अद्भुताश्चैवायुष्मन्तस्तथागता अद्भुतधर्मसमन्वागताश्चेति। इयं खलु नो भदन्तान्तराकथा विप्रकृता, अथ भगवाननुप्राप्त इति।

अथ खलु भगवानायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयत — तस्मादिह त्वामानन्द भूयशोमात्रया प्रतिभान्तु तथागतस्याश्चर्या अद्भुतधर्मा इति।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — स्मृतः संप्रजानन्नानन्द बोधिसत्त्वस्तुषितं कायमुपापादीति। यदपि भदन्त स्मृतः संप्रजानन्बोधिसत्त्वस्तुषितं कायमुपापादीदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — स्मृतः संप्रजानन्नानन्द बोधिसत्त्वस्तुषिते कायेऽस्थादिति। यदपि भदन्त स्मृतः संप्रजानन्बोधिसत्त्वस्तुषिते कायेऽस्थादिदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यावदायुष्कमानन्द बोधिसत्त्वस्तुषिते कायेऽस्थादिति। यदपि भदन्त यावदायुष्कं बोधिसत्त्वस्तुषिते कायेऽस्थादिदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — स्मृतः संप्रजानन्नानन्द बोधिसत्त्वस्तुषितात्कायाच्च्युत्वा मातृकुक्षिमवाक्रमीदिति। यदपि भदन्त स्मृतः संप्रजानन्बोधिसत्त्वस्तुषितात्कायाच्च्युत्वा मातृकुक्षिमवाक्रमीदिदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वस्तुषितात्कायाच्च्युत्वा मातृकुक्षिमवक्रामति, अथ सदेवके लोके समारके सब्रह्मके सश्रमणब्राह्मण्यां प्रजायां सदेवमानुष्यामप्रमाण उदारोऽवभासो लोके प्रादुर्भवत्यतिक्रम्यैव देवानां देवानुभावम्। या अपि ता लोकान्तरिका अघा असंवृता अन्धकारा अन्धकारतमिस्त्रा यत्रापीमौ चन्द्रसूर्यावेवंमहर्द्धिकावेवंमहानुभावावाभया नानुभवतस्तत्राप्यप्रमाण उदारोऽवभासो लोके प्रादुर्भवत्यतिक्रम्यैव देवानां देवानुभावम्। येऽपि तत्र सत्त्वा उपपन्नास्तेऽपि तेनावभासेनान्योन्यं संजानते — अन्येऽपि किल भोः सन्ति सत्त्वा इहोपपन्ना इति। इयं च दशसाहस्री लोकधातुः संकम्पते संप्रकम्पते संप्रवेधतेऽप्रमाणश्चोदारोऽवभासो लोके प्रादुर्भवत्यतिक्रम्यैव देवानां देवानुभावमिति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षिमवक्रान्तो भवति, चत्वारो देवपुत्राश्चतुर्दिशमारक्षायोपगच्छन्ति — मइमं बोधिसत्त्वं वा बोधिसत्त्वमातरं वा मनुष्यो वामनुष्यो वा कश्चिद्वा विहेठीदिति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षिमवक्रान्तो भवति, प्रकृत्या शीलवती बोधिसत्त्वमाता भवति विरता प्राणातिपाताद्विरतादत्तादानाद्विरता कामेषु मिथ्याचाराद्विरता मृषावादाद्विरता सुरामैरेयमद्यप्रमादस्थानादिति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षिमवक्रान्तो भवति, न बोधिसत्त्वमातुः पुरुषेषु मानसमुत्पद्यते कामगुणोपसंहितम्, अनतिक्रमणीया च बोधिसत्त्वमाता भवति केनचित्पुरुषेण रक्तचित्तेनेति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षिमवक्रान्तो भवति, लाभिनी बोधिसत्त्वमाता भवति पञ्चानां कामगुणानाम्। सा पञ्चभिः कामगुणैः समर्पिता समङ्गीभूता परिचारयतीति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षिमवक्रान्तो भवति, न बोधिसत्त्वमातुः कश्चिदेवाबाध उत्पद्यते, सुखिनी बोधिसत्त्वमाता भवत्यक्लान्तकाया, बोधिसत्त्वं च बोधिसत्त्वमाता तिरस्कुक्षिगतं पश्यति सर्वाङ्गप्रत्यङ्गमहीनेन्द्रियम्। तद्यथाप्यानन्द मणिर्वैडूर्यः शुभो जातिमानष्टांशः सुपरिकर्मकृतः। तत्र स्यात्सूत्रमावृतं नीलं वा पीतं वा लोहितं वावदातं वा पाण्डुसूत्रं वा। तमेनं चक्षुष्मान्पुरुषो हस्ते कृत्वा प्रत्यवेक्षेत — अयं खलु मणिर्वैडूर्यः शुभो जातिमानष्टांशः सुपरिकर्मकृतः, तत्रेदं सूत्रमावृतं नीलं वा पीतं वा लोहितं वावदातं वा पाण्डुसूत्रं वेति। एवमेव खल्वानन्द यदा बोधिसत्त्वो मातृकुक्षिमवक्रान्तो भवति, न बोधिसत्त्वमातुः कश्चिदेवाबाध उत्पद्यते, सुखिनी बोधिसत्त्वमाता भवत्यक्लान्तकाया, बोधिसत्त्वं च बोधिसत्त्वमाता तिरस्कुक्षिगतं पश्यति सर्वाङ्गप्रत्यङ्गमहीनेन्द्रियमिति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — सप्ताहजाते आनन्द बोधिसत्त्वे बोधिसत्त्वमाता कालं करोति, तुषितं कायमुपपद्यत इति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यथा खलु पुनरानन्दान्याः स्त्रियो नव वा दश वा मासान्गर्भं कुक्षिणा परिहृत्य विजायन्ते, न ह्येवं बोधिसत्त्वं बोधिसत्त्वमाता विजायते। दशैव मासान्बोधिसत्त्वं बोधिसत्त्वमाता कुक्षिणा परिहृत्य विजायत इति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यथा खलु पुनरानन्दान्याः स्त्रियो निषण्णा वा निपन्ना वा विजायन्ते, न ह्येवं बोधिसत्त्वं बोधिसत्त्वमाता विजायते। स्थितैव बोधिसत्त्वं बोधिसत्त्वमाता विजायत इति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षेर्निष्क्रामति, देवा एनं प्रथमं प्रतिगृह्णन्ति पश्चान्मनुष्या इति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षेर्निष्क्रामति, अप्राप्त एव बोधिसत्त्वः पृथिवीं भवति, चत्वार एनं देवपुत्राः प्रतिगृह्य मातुः पुरतः स्थापयन्ति — आत्तमना देवि भव, महेशाख्यस्ते पुत्र उत्पन्न इति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षेर्निष्क्रामति, विशद एव निष्क्रामत्यम्रक्षितोऽद्भिरम्रक्षितः श्लेष्मणाम्रक्षितो रुधिरेणाम्रक्षितः केनचिदशुचिना शुद्धो विशदः। तद्यथाप्यानन्द मणिरत्नं काशिके वस्त्रे निक्षिप्तं नैव मणिरत्नं काशिकं वस्त्रं म्रक्षयति नापि काशिकं वस्त्रं मणिरत्नं म्रक्षयति। तत्कस्य हेतोः? उभयोः शुद्धत्वात्। एवमेव खल्वानन्द यदा बोधिसत्त्वो मातृकुक्षेर्निष्क्रामति, विशद एव निष्क्रामत्यम्रक्षितोऽद्भिरम्रक्षितः श्लेष्मणाम्रक्षितो रुधिरेणाम्रक्षितः केनचिदशुचिना शुद्धो विशद इति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षेर्निष्क्रामति, द्वे उदकस्य धारे अन्तरिक्षात्प्रादुर्भवतः — एका शीतस्यैकोष्णस्य, येन बोधिसत्त्वस्योदककृत्यं कुर्वन्ति मातुश्चेति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — संप्रतिजात आनन्द बोधिसत्त्वः समाभ्यां पादाभ्यां पृथिव्यां प्रतिष्ठायोत्तराभिमुखः सप्तपदव्यतिहारेण गच्छति श्वेते छत्रेऽनुधार्यमाणे, सर्वाश्च दिशो विलोकयति, आर्षभीं च वाचं भाषते — अग्रोऽहमस्मि लोकस्य, ज्येष्ठोऽहमस्मि लोकस्य, श्रेष्ठोऽहमस्मि लोकस्य, इयमन्तिमा जातिः, नास्तीदानीं पुनर्भव इति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामि।

सम्मुखं म एतद्भदन्त भगवतः श्रुतं सम्मुखं प्रतिगृहीतम् — यदानन्द बोधिसत्त्वो मातृकुक्षेर्निष्क्रामति, अथ सदेवके लोके समारके सब्रह्मके सश्रमणब्राह्मण्यां प्रजायां सदेवमानुष्यामप्रमाण उदारोऽवभासो लोके प्रादुर्भवत्यतिक्रम्यैव देवानां देवानुभावम्। या अपि ता लोकान्तरिका अघा असंवृता अन्धकारा अन्धकारतमिस्त्रा यत्रापीमौ चन्द्रसूर्यावेवंमहर्द्धिकावेवंमहानुभावावाभया नानुभवतस्तत्राप्यप्रमाण उदारोऽवभासो लोके प्रादुर्भवत्यतिक्रम्यैव देवानां देवानुभावम्। येऽपि तत्र सत्त्वा उपपन्नास्तेऽपि तेनावभासेनान्योन्यं संजानते — अन्येऽपि किल भोः सन्ति सत्त्वा इहोपपन्ना इति। इयं च दशसाहस्री लोकधातुः संकम्पते संप्रकम्पते संप्रवेधतेऽप्रमाणश्चोदारोऽवभासो लोके प्रादुर्भवत्यतिक्रम्यैव देवानां देवानुभावमिति। यदपि भदन्त (पूर्ववत्) इदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामीति।

तस्मादिह त्वमानन्देदमपि तथागतस्याश्चर्यमद्भुतधर्मं धारय। इहानन्द तथागतस्य विदिता वेदना उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति, विदिताः संज्ञा उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति, विदिता वितर्का उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति। इदमपि खलु त्वमानन्द तथागतस्याश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयेति। यदपि भदन्त भगवतो विदिता वेदना उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्ति, विदिताः संज्ञाः (पूर्ववत्) विदिता वितर्का उत्पद्यन्ते, विदिता उपतिष्ठन्ते, विदिता अभ्यस्तं गच्छन्तीदमप्यहं भदन्त भगवत आश्चर्यमद्भुतधर्मं धारयामीति।

इदमवोचदायुष्मानानन्दः। समनुज्ञः शास्ताभूत्, आत्तमनसश्च ते भिक्षव आयुष्मत आनन्दस्य भाषितमभ्यनन्दिषुरिति।

आश्चर्याद्भुतसूत्रं निष्ठितं तृतीयम्॥

—

madhyamanikāye uparipañcāśatpāṭhe śūnyatāvarge āścaryādbhutasūtraṃ tṛtīyam

evaṃ mayā śrutam — ekasminsamaye bhagavāñchrāvastyāṃ viharati sma jetavane'nāthapiṇḍadasyārāme. atha khalu saṃbahulānāṃ bhikṣūṇāṃ paścādbhaktaṃ piṇḍapātapratikrāntānāmupasthānaśālāyāṃ saṃniṣaṇṇānāṃ saṃnipatitānāmiyamantarākathodapādi — āścaryamāyuṣmanto'dbhutamāyuṣmantastathāgatasya maharddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāma tathāgato'tītānbuddhānparinirvṛtāṃśchinnaprapañcāṃśchinnavartmanaḥ paryāttavṛttānsarvaduḥkhavyativṛttāñjñāsyati — evaṃjātayaste bhagavanto'bhūvannityapi, evaṃnāmānaste bhagavanto'bhūvannityapi, evaṃgotrāste bhagavanto'bhūvannityapi, evaṃśīlāste bhagavanto'bhūvannityapi, evaṃdharmāṇaste bhagavanto'bhūvannityapi, evaṃprajñāste bhagavanto'bhūvannityapi, evaṃvihāriṇaste bhagavanto'bhūvannityapi, evaṃvimuktāste bhagavanto'bhūvannityapīti! evamukte āyuṣmānānandastānbhikṣūnetadavocat — āścaryāścaivāyuṣmantastathāgatā āścaryadharmasamanvāgatāśca, adbhutāścaivāyuṣmantastathāgatā adbhutadharmasamanvāgatāśceti. iyaṃ ca hīdaṃ teṣāṃ bhikṣūṇāmantarākathā viprakṛtābhūt.

atha khalu bhagavānsāyāhnasamaye pratisaṃlayānādvyutthito yenopasthānaśālā tenopāsaṃkramīt, upasaṃkramya prajñapta āsane nyaṣīdat. niṣadya khalu bhagavānbhikṣūnāmantrayata — kayā nu stha bhikṣava etarhi kathayā saṃniṣaṇṇāḥ, kā ca punarvo'ntarākathā viprakṛteti? iha bhadantāsmākaṃ paścādbhaktaṃ piṇḍapātapratikrāntānāmupasthānaśālāyāṃ saṃniṣaṇṇānāṃ saṃnipatitānāmiyamantarākathodapādi — āścaryamāyuṣmanto'dbhutamāyuṣmantastathāgatasya maharddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāma tathāgato'tītānbuddhānparinirvṛtāṃśchinnaprapañcāṃśchinnavartmanaḥ paryāttavṛttānsarvaduḥkhavyativṛttāñjñāsyati — evaṃjātayaste bhagavanto'bhūvannityapi, evaṃnāmānaḥ (pūrvavat) evaṃgotrāḥ (pūrvavat) evaṃśīlāḥ (pūrvavat) evaṃdharmāṇaḥ (pūrvavat) evaṃprajñāḥ (pūrvavat) evaṃvihāriṇaḥ (pūrvavat) evaṃvimuktāste bhagavanto'bhūvannityapīti! evamukte bhadantāyuṣmānānando'smānetadavocat — āścaryāścaivāyuṣmantastathāgatā āścaryadharmasamanvāgatāśca, adbhutāścaivāyuṣmantastathāgatā adbhutadharmasamanvāgatāśceti. iyaṃ khalu no bhadantāntarākathā viprakṛtā, atha bhagavānanuprāpta iti.

atha khalu bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayata — tasmādiha tvāmānanda bhūyaśomātrayā pratibhāntu tathāgatasyāścaryā adbhutadharmā iti.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — smṛtaḥ saṃprajānannānanda bodhisattvastuṣitaṃ kāyamupāpādīti. yadapi bhadanta smṛtaḥ saṃprajānanbodhisattvastuṣitaṃ kāyamupāpādīdamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — smṛtaḥ saṃprajānannānanda bodhisattvastuṣite kāye'sthāditi. yadapi bhadanta smṛtaḥ saṃprajānanbodhisattvastuṣite kāye'sthādidamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yāvadāyuṣkamānanda bodhisattvastuṣite kāye'sthāditi. yadapi bhadanta yāvadāyuṣkaṃ bodhisattvastuṣite kāye'sthādidamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — smṛtaḥ saṃprajānannānanda bodhisattvastuṣitātkāyāccyutvā mātṛkukṣimavākramīditi. yadapi bhadanta smṛtaḥ saṃprajānanbodhisattvastuṣitātkāyāccyutvā mātṛkukṣimavākramīdidamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvastuṣitātkāyāccyutvā mātṛkukṣimavakrāmati, atha sadevake loke samārake sabrahmake saśramaṇabrāhmaṇyāṃ prajāyāṃ sadevamānuṣyāmapramāṇa udāro'vabhāso loke prādurbhavatyatikramyaiva devānāṃ devānubhāvam. yā api tā lokāntarikā aghā asaṃvṛtā andhakārā andhakāratamistrā yatrāpīmau candrasūryāvevaṃmaharddhikāvevaṃmahānubhāvāvābhayā nānubhavatastatrāpyapramāṇa udāro'vabhāso loke prādurbhavatyatikramyaiva devānāṃ devānubhāvam. ye'pi tatra sattvā upapannāste'pi tenāvabhāsenānyonyaṃ saṃjānate — anye'pi kila bhoḥ santi sattvā ihopapannā iti. iyaṃ ca daśasāhasrī lokadhātuḥ saṃkampate saṃprakampate saṃpravedhate'pramāṇaścodāro'vabhāso loke prādurbhavatyatikramyaiva devānāṃ devānubhāvamiti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣimavakrānto bhavati, catvāro devaputrāścaturdiśamārakṣāyopagacchanti — maïmaṃ bodhisattvaṃ vā bodhisattvamātaraṃ vā manuṣyo vāmanuṣyo vā kaścidvā viheṭhīditi. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣimavakrānto bhavati, prakṛtyā śīlavatī bodhisattvamātā bhavati viratā prāṇātipātādviratādattādānādviratā kāmeṣu mithyācārādviratā mṛṣāvādādviratā surāmaireyamadyapramādasthānāditi. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣimavakrānto bhavati, na bodhisattvamātuḥ puruṣeṣu mānasamutpadyate kāmaguṇopasaṃhitam, anatikramaṇīyā ca bodhisattvamātā bhavati kenacitpuruṣeṇa raktacitteneti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣimavakrānto bhavati, lābhinī bodhisattvamātā bhavati pañcānāṃ kāmaguṇānām. sā pañcabhiḥ kāmaguṇaiḥ samarpitā samaṅgībhūtā paricārayatīti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣimavakrānto bhavati, na bodhisattvamātuḥ kaścidevābādha utpadyate, sukhinī bodhisattvamātā bhavatyaklāntakāyā, bodhisattvaṃ ca bodhisattvamātā tiraskukṣigataṃ paśyati sarvāṅgapratyaṅgamahīnendriyam. tadyathāpyānanda maṇirvaiḍūryaḥ śubho jātimānaṣṭāṃśaḥ suparikarmakṛtaḥ. tatra syātsūtramāvṛtaṃ nīlaṃ vā pītaṃ vā lohitaṃ vāvadātaṃ vā pāṇḍusūtraṃ vā. tamenaṃ cakṣuṣmānpuruṣo haste kṛtvā pratyavekṣeta — ayaṃ khalu maṇirvaiḍūryaḥ śubho jātimānaṣṭāṃśaḥ suparikarmakṛtaḥ, tatredaṃ sūtramāvṛtaṃ nīlaṃ vā pītaṃ vā lohitaṃ vāvadātaṃ vā pāṇḍusūtraṃ veti. evameva khalvānanda yadā bodhisattvo mātṛkukṣimavakrānto bhavati, na bodhisattvamātuḥ kaścidevābādha utpadyate, sukhinī bodhisattvamātā bhavatyaklāntakāyā, bodhisattvaṃ ca bodhisattvamātā tiraskukṣigataṃ paśyati sarvāṅgapratyaṅgamahīnendriyamiti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — saptāhajāte ānanda bodhisattve bodhisattvamātā kālaṃ karoti, tuṣitaṃ kāyamupapadyata iti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yathā khalu punarānandānyāḥ striyo nava vā daśa vā māsāngarbhaṃ kukṣiṇā parihṛtya vijāyante, na hyevaṃ bodhisattvaṃ bodhisattvamātā vijāyate. daśaiva māsānbodhisattvaṃ bodhisattvamātā kukṣiṇā parihṛtya vijāyata iti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yathā khalu punarānandānyāḥ striyo niṣaṇṇā vā nipannā vā vijāyante, na hyevaṃ bodhisattvaṃ bodhisattvamātā vijāyate. sthitaiva bodhisattvaṃ bodhisattvamātā vijāyata iti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣerniṣkrāmati, devā enaṃ prathamaṃ pratigṛhṇanti paścānmanuṣyā iti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣerniṣkrāmati, aprāpta eva bodhisattvaḥ pṛthivīṃ bhavati, catvāra enaṃ devaputrāḥ pratigṛhya mātuḥ purataḥ sthāpayanti — āttamanā devi bhava, maheśākhyaste putra utpanna iti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣerniṣkrāmati, viśada eva niṣkrāmatyamrakṣito'dbhiramrakṣitaḥ śleṣmaṇāmrakṣito rudhireṇāmrakṣitaḥ kenacidaśucinā śuddho viśadaḥ. tadyathāpyānanda maṇiratnaṃ kāśike vastre nikṣiptaṃ naiva maṇiratnaṃ kāśikaṃ vastraṃ mrakṣayati nāpi kāśikaṃ vastraṃ maṇiratnaṃ mrakṣayati. tatkasya hetoḥ? ubhayoḥ śuddhatvāt. evameva khalvānanda yadā bodhisattvo mātṛkukṣerniṣkrāmati, viśada eva niṣkrāmatyamrakṣito'dbhiramrakṣitaḥ śleṣmaṇāmrakṣito rudhireṇāmrakṣitaḥ kenacidaśucinā śuddho viśada iti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣerniṣkrāmati, dve udakasya dhāre antarikṣātprādurbhavataḥ — ekā śītasyaikoṣṇasya, yena bodhisattvasyodakakṛtyaṃ kurvanti mātuśceti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — saṃpratijāta ānanda bodhisattvaḥ samābhyāṃ pādābhyāṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāyottarābhimukhaḥ saptapadavyatihāreṇa gacchati śvete chatre'nudhāryamāṇe, sarvāśca diśo vilokayati, ārṣabhīṃ ca vācaṃ bhāṣate — agro'hamasmi lokasya, jyeṣṭho'hamasmi lokasya, śreṣṭho'hamasmi lokasya, iyamantimā jātiḥ, nāstīdānīṃ punarbhava iti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmi.

sammukhaṃ ma etadbhadanta bhagavataḥ śrutaṃ sammukhaṃ pratigṛhītam — yadānanda bodhisattvo mātṛkukṣerniṣkrāmati, atha sadevake loke samārake sabrahmake saśramaṇabrāhmaṇyāṃ prajāyāṃ sadevamānuṣyāmapramāṇa udāro'vabhāso loke prādurbhavatyatikramyaiva devānāṃ devānubhāvam. yā api tā lokāntarikā aghā asaṃvṛtā andhakārā andhakāratamistrā yatrāpīmau candrasūryāvevaṃmaharddhikāvevaṃmahānubhāvāvābhayā nānubhavatastatrāpyapramāṇa udāro'vabhāso loke prādurbhavatyatikramyaiva devānāṃ devānubhāvam. ye'pi tatra sattvā upapannāste'pi tenāvabhāsenānyonyaṃ saṃjānate — anye'pi kila bhoḥ santi sattvā ihopapannā iti. iyaṃ ca daśasāhasrī lokadhātuḥ saṃkampate saṃprakampate saṃpravedhate'pramāṇaścodāro'vabhāso loke prādurbhavatyatikramyaiva devānāṃ devānubhāvamiti. yadapi bhadanta (pūrvavat) idamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmīti.

tasmādiha tvamānandedamapi tathāgatasyāścaryamadbhutadharmaṃ dhāraya. ihānanda tathāgatasya viditā vedanā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti, viditāḥ saṃjñā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti, viditā vitarkā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti. idamapi khalu tvamānanda tathāgatasyāścaryamadbhutadharmaṃ dhārayeti. yadapi bhadanta bhagavato viditā vedanā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchanti, viditāḥ saṃjñāḥ (pūrvavat) viditā vitarkā utpadyante, viditā upatiṣṭhante, viditā abhyastaṃ gacchantīdamapyahaṃ bhadanta bhagavata āścaryamadbhutadharmaṃ dhārayāmīti.

idamavocadāyuṣmānānandaḥ. samanujñaḥ śāstābhūt, āttamanasaśca te bhikṣava āyuṣmata ānandasya bhāṣitamabhyanandiṣuriti.

āścaryādbhutasūtraṃ niṣṭhitaṃ tṛtīyam..

← mn122 
mn 
 mn124 →
Search
buddhism/mn/mn123.txt · Last modified: 2026/11/13 19:51