You are here: Home » buddhism » mn » mn7
mn6 
 mn8

This is a Sanskrit translation of https://suttacentral.net/mn7/pli/ms


Madhyama Nikāya 7 — vastrasūktam — Clothes

evam mayā śrutam. ekasmin samaye bhagavān śrāvastyāṃ vyahārṣīt jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme. tatra khalu bhagavān bhikṣūn āmamantrata - bhikṣava iti.

bhadanteti te bhikṣavo bhagavataḥ pratyaśrauṣuḥ. bhagavān etad avocat -

tadyathāpi bhikṣavo vastraṃ saṃkliṣṭaṃ malagṛhītam, tad enaṃ rajako yasmin yasmin raṅgajāta upasaṃharet - yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi māñjiṣṭhakāya - duraktavarṇam eva syād apariśuddhavarṇam eva syāt. tat kasya hetoḥ. apariśuddhatvād bhikṣavo vastrasya.

evam eva khalu bhikṣavaś citte saṃkliṣṭhe durgatiḥ pratikāṅkṣyā. tadyathāpi bhikṣavo vastraṃ pariśuddhaṃ paryavadātam, tad enaṃ rajako yasmin yasmin raṅgajāta upasaṃharet - yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi māñjiṣṭhakāya - suraktavarṇam eva syāt pariśuddhavarṇam eva syāt. tat kasya hetoḥ. pariśuddhatvād bhikṣavo vastrasya.

evam eva khalu bhikṣavaś citte 'saṃkliṣṭhe sugatiḥ pratikāṅkṣyā.

katame ca bhikṣavaś cittasyopakleśāḥ. abhidhyāviṣamalobhaś cittasyopakleśaḥ, vyāpādaś cittasyopakleśaḥ, krodhaś cittasyopakleśaḥ, upanāhaś cittasyopakleśaḥ, mrakṣaś cittasyopakleśaḥ, pradāśaś cittasyopakleśaḥ, īrṣyā cittasyopakleśaḥ, mātsaryaṃ cittasyopakleśaḥ, māyā cittasyopakleśaḥ, śāṭhyaṃ cittasyopakleśaḥ, stambhaś cittasyopakleśaḥ, saṃrambhaś cittasyopakleśaḥ, mānaś cittasyopakleśaḥ, atimānaś cittasyopakleśaḥ, madaś cittasyopakleśaḥ, pramādaś cittasyopakleśaḥ.

sa khalu sa bhikṣavo bhikṣur abhidhyāviṣamalobhaś cittasyopakleśa iti viditvābhidhyāviṣamalobhaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, vyāpādaś cittasyopakleśa iti viditvā vyāpādaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, krodhaś cittasyopakleśa iti viditvā krodhaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, upanāhaś cittasyopakleśa iti viditvopanāhaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, mrakṣaś cittasyopakleśa iti viditvā mrakṣaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, pradāśaś cittasyopakleśa iti viditvā pradāśaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, īrṣyā cittasyopakleśa iti viditverṣyāṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, mātsaryaṃ cittasyopakleśa iti viditvā mātsaryaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, māyā cittasyopakleśa iti viditvā māyāṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, śāṭhyaṃ cittasyopakleśa iti viditvā śāṭhyaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, stambhaś cittasyopakleśa iti viditvā stambhaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, saṃrambhaś cittasyopakleśa iti viditvā saṃrambhaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, mānaś cittasyopakleśa iti viditvā mānaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, atimānaś cittasyopakleśa iti viditvātimānaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, madaś cittasyopakleśa iti viditvā madaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti, pramādaś cittasyopakleśa iti viditvā pramādaṃ cittasyopakleśaṃ prajahāti.

yataḥ khalu bhikṣavo bhikṣor abhidhyāviṣamalobhaś cittasyopakleśa iti viditvābhidhyāviṣamalobhaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, vyāpādaś cittasyopakleśa iti viditvā vyāpādaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, krodhaś cittasyopakleśa iti viditvā krodhaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, upanāhaś cittasyopakleśa iti viditvopanāhaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, mrakṣaś cittasyopakleśa iti viditvā mrakṣaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, pradāśaś cittasyopakleśa iti viditvā pradāśaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, īrṣyā cittasyopakleśa iti viditverṣyā cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, mātsaryaṃ cittasyopakleśa iti viditvā mātsaryaṃ cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, māyā cittasyopakleśa iti viditvā māyā cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, śāṭhyaṃ cittasyopakleśa iti viditvā śāṭhyaṃ cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, stambhaś cittasyopakleśa iti viditvā stambhaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, saṃrambhaś cittasyopakleśa iti viditvā saṃrambhaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, mānaś cittasyopakleśa iti viditvā mānaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, atimānaś cittasyopakleśa iti viditvātimānaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, madaś cittasyopakleśa iti viditvā madaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati, pramādaś cittasyopakleśa iti viditvā pramādaś cittasyopakleśaḥ prahīṇo bhavati. sa buddhe 'vetyaprasādena samanvāgato bhavati - ity api sa bhagavān arhan samyaksambuddho vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān iti.

dharme 'vetyaprasādena samanvāgato bhavati - svākhyāto bhagavatā dharmaḥ sāṃdṛṣṭiko 'kālika ehipaśyika aupanayikaḥ pratyātmaṃ veditavyo vijñābhir iti.

saṅghe 'vetyaprasādena samanvāgato bhavati - supratipanno bhagavataḥ śrāvakasaṅghaḥ, ṛjupratipanno bhagavataḥ śrāvakasaṅghaḥ, nyāyapratipanno bhagavataḥ śrāvakasaṅghaḥ, sāmīcīpratipanno bhagavataḥ śrāvakasaṅghaḥ, yad idaṃ catvāri puruṣayugāny aṣṭau puruṣapudgalāḥ. eṣa bhagavataḥ śrāvakasaṅgha āhavanīyaḥ prāghuṇīyo dakṣiṇīyo 'ñjalikaraṇīyo 'nuttaraṃ puṇyakṣetraṃ lokasyeti.

yathāvadhi khalu punar asya tyaktaṃ bhavati vāntaṃ muktaṃ prahīṇaṃ pratinisṛṣṭam, sa buddhe 'vetyaprasādena samanvāgato 'smīti labhate 'rthavedaṃ, labhate dharmavedaṃ, labhate dharmopasaṃhitaṃ prāmodyam. pramuditasya prītir jāyate, prītimanasaḥ kāyaḥ prasrambhate, prasrabdhakāyaḥ sukhaṃ vedayate, sukhinaś cittaṃ samādhīyate. dharme …pe… saṅghe 'vetyaprasādena samanvāgato 'smīti labhate 'rthavedaṃ, labhate dharmavedaṃ, labhate dharmopasaṃhitaṃ prāmodyam, pramuditasya prītir jāyate, prītimanasaḥ kāyaḥ prasrambhate, prasrabdhakāyaḥ sukhaṃ vedayate, sukhinaś cittaṃ samādhīyate. yathāvadhi khalu punar mayā tyaktaṃ vāntaṃ muktaṃ prahīṇaṃ pratinisṛṣṭam iti labhate 'rthavedaṃ, labhate dharmavedaṃ, labhate dharmopasaṃhitaṃ prāmodyam, pramuditasya prītir jāyate, prītimanasaḥ kāyaḥ prasrambhate, prasrabdhakāyaḥ sukhaṃ vedayate, sukhinaś cittaṃ samādhīyate.

sa khalu sa bhikṣavo bhikṣur evaṃśīla evaṃdharma evaṃprajñaḥ śālīnaṃ ced api piṇḍapātaṃ bhuṅkte vicitakālakam anekasūpam anekavyañjanam, naivāsya tad bhavaty antarāyāya. tadyathāpi bhikṣavo vastraṃ saṃkliṣṭaṃ malagṛhītam acchodakam āgamya pariśuddhaṃ bhavati paryavadātam, ulkāmukhaṃ vā punar āgamya jātarūpaṃ pariśuddhaṃ bhavati paryavadātam, evam eva khalu bhikṣavo bhikṣur evaṃśīla evaṃdharma evaṃprajñaḥ śālīnaṃ ced api piṇḍapātaṃ bhuṅkte vicitakālakam anekasūpam anekavyañjanam, naivāsya tad bhavaty antarāyāya.

sa maitrīsahagatena cetasaikāṃ diśaṃ sphāritvā viharati, tathā dvitīyāṃ, tathā tṛtīyāṃ, tathā caturthīm. ity ūrdhvam adhas tiryak sarvadhi sarvātmatayā sarvāvantaṃ lokaṃ maitrīsahagatena cetasā vipulena mahadgatena apramāṇenāvaireṇāvyāpadyena sphāritvā viharati. karuṇāsahagatena cetasā …pe… muditāsahagatena cetasā …pe… upekṣāsahagatena cetasaikāṃ diśaṃ sphāritvā viharati, tathā dvitīyāṃ, tathā tṛtīyāṃ, tathā caturthīm. ity ūrdhvam adhas tiryak sarvadhi sarvātmatayā sarvāvantaṃ lokam upekṣāsahagatena cetasā vipulena mahadgatena apramāṇenāvaireṇāvyāpadyena sphāritvā viharati.

so 'stīdam, asti hīnam, asti praṇītam, asty asya saṃjñāgatasya uttari niḥsaraṇam iti prajānāti.

tasyaivaṃ jānata evaṃ paśyataḥ kāmāsravād api cittaṃ vimucyate, bhavāsravād api cittaṃ vimucyate, avidyāsravād api cittaṃ vimucyate. vimukte vimuktam iti jñānaṃ bhavati.

kṣīṇā jātiḥ, uṣitaṃ brahmacaryam, kṛtaṃ karaṇīyam, nāparam itthattvāyeti prajānāti. ayam ucyate bhikṣavaḥ bhikṣuḥ snāto 'ntareṇa snāneneti.

tena khalu punaḥ samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato 'vidūre niṣaṇṇo 'bhūt. atha khalu sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantam etad avocat - gacchati punar bhavān gautamo bāhukāṃ nadīṃ snātum iti.

kiṃ brāhmaṇa bāhukayā nadyā. kiṃ bāhukā nadī kariṣyatīti.

mokṣasammatā hi bho gautama bāhukā nadī bahujanasya, puṇyasammatā hi bho gautama bāhukā nadī bahujanasya, bāhukāyāṃ punar nadyāṃ bahujanaḥ pāpakarma kṛtaṃ pravāhayatīti.

atha khalu bhagavān sundarikabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ gāthābhir adhyabhāṣata -

bāhukām adhikakkaṃ ca, gayāṃ sundarikām api.
sarasvatīṃ prayāgaṃ ca, atho bāhumatīṃ nadīm.
nityam api bālaḥ praskandan, kṛṣṇakarmā na śudhyati.

kiṃ sundarikā kariṣyati, kiṃ prayāgaḥ kiṃ bāhukā nadī.
vairiṇaṃ kṛtakilbiṣaṃ naram, na hi naṃ śodhayet pāpakarmiṇam.

śuddhasya vai sadā phalguḥ, śuddhasyopavasathaḥ sadā.
śuddhasya śucikarmaṇaḥ, sadā sampadyate vratam.
ihaiva snāhi brāhmaṇa, sarvabhūteṣu kuru kṣematām.

sacen mṛṣā na bhaṇasi, sacet prāṇaṃ na hiṃsasi.
saced adattaṃ nādatse, śraddadhāno 'matsarī.
kiṃ kariṣyasi gayāṃ gatvā, udapāno 'pi te gayeti.

evam ukte, sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantam etad avocat - abhikrāntaṃ bho gautama, abhikrāntaṃ bho gautama. tadyathāpi bho gautama nyubjitaṃ votkubjeyāt, praticchannaṃ vā vivṛṇuyāt, mūḍhāya vā mārgam ācakṣīta, andhakāre vā tailapradyotaṃ dhārayet - cakṣuṣmanto rūpāṇi drakṣyantīti, evam evaṃ bhavatā gautamenānekaparyāyeṇa dharmaḥ prakāśitaḥ. eṣāhaṃ bhavantaṃ gautamaṃ śaraṇaṃ gacchāmi dharmaṃ ca bhikṣusaṅghaṃ ca. labheyāhaṃ bhavato gautamasya saṃtike pravrajyām, labheyam upasampadam iti.

alabdha khalu sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavataḥ saṃtike pravrajyām, alabdhopasampadam. aciropasampannaḥ khalu punar āyuṣmān bhāradvāja eko vyapakṛṣṭo 'pramatta ātāpī prahitātmā viharan na cirād eva - yasyārthāya kulaputrāḥ samyag evāgārād anagārikāṃ pravrajanti, tad anuttaraṃ - brahmacaryaparyavasānaṃ dṛṣṭa eva dharme svayam abhijñāya sākṣātkṛtyopasampadya vyahārṣīt.

kṣīṇā jātiḥ, uṣitaṃ brahmacaryam, kṛtaṃ karaṇīyam, nāparam itthattvāyety abhyajñāsīt. anyataraḥ khalu punar āyuṣmān bhāradvājo 'rhatām abhūd iti.

vastrasūtraṃ niṣṭhitaṃ saptamam.

mn6 
mn 
 mn8
Search
buddhism/mn/mn7.txt · Last modified: 2026/03/04 08:48